ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ: ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ

Γράφει ο Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων

Ο Αγαμέμνων ήταν γιος του Ατρέως, βασιλιά των Μυκηνών. Υπάρχει και άλλη εκδοχή:
[Ο Ατρεύς γέννησε έναν γιο, τον Πλησθένη, ο οποίος νυμφεύθηκε τη θυγατέρα του Κατρέως και γέννησε δύο γιους: τον Αγαμέμνονα και τον Μενέλαο και, κατ’ άλλους, την Αναξιβία. Επειδή ήταν φιλάσθενης, ο Πλησθένης πέθανε νέος ή τον σκότωσε ακουσίως ο πατέρας του Ατρεύς, νομίζοντας ότι ήταν ο Αίγιστος. Τα παιδιά του τα ανέθρεψε ο Ατρεύς σαν παιδιά του και γι’ αυτό ονομάστηκαν Ατρίδες.]

Ο Αγαμέμνων έγινε φίλος του Αίγιστου και τον άφησε επίτροπο στον θρόνο όταν ανέλαβε την αρχηγία του εκστρατευτικού σώματος της Τροίας. Ο Αγαμέμνων, όταν έγινε διάδοχος του θρόνου, κατέλαβε και τη Σικυώνα, στην οποία βασίλευε ο Ιππόλυτος. Γυναίκα δε έλαβε την Κλυταιμνήστρα του Τυνδάρεως και γέννησε πολλά παιδιά.

Μετά την αρπαγή της Ελένης, συνήλθαν όλοι οι ηγεμόνες των Ελλήνων στο Άργος να διαβουλευθούν για την εκστρατεία και ανακήρυξαν τον Αγαμέμνονα αρχιστράτηγο. Κατ’ άλλους, έπεισε αυτούς με δώρα να του δώσουν την αρχιστρατηγία. Εκστράτευσε με εκατό (100) πλοία στο σημείο συγκέντρωσης, την Αυλίδα. Εκεί πήγε για κυνήγι και σκότωσε το ιερό ελάφι της Άρτεμης. Ο σκοτωμός του ελαφιού εξόργισε τη θεά Άρτεμη, η οποία έφερε τρικυμία στο πέλαγος και ο στόλος αδυνατούσε να πλεύσει προς την Τροία. Ο μάντης Κάλχας είπε ότι, αν δεν θυσιαστεί η Ιφιγένεια, κόρη του Αγαμέμνονα, δεν εξιλεώνεται η Άρτεμης. Είναι γνωστός ο μύθος της θυσίας της Ιφιγένειας και δεν θα τον εκθέσω πιο κάτω.

Ο Αγαμέμνων διέθετε πολλά ηγετικά προσόντα σαν βασιλιάς και σαν στρατιωτικός ηγέτης. Αρκεί να πούμε ότι σκότωσε ιδιοχείρως δεκαέξι (16) αξιωματούχους του εχθρού. Φιλονίκησε όμως με τον Αχιλλέα για τη Βρισηίδα και στο τέλος την πήρε. Αυτό δημιούργησε τον διχασμό και το σταμάτημα επί δεκαετία των πολεμικών επιχειρήσεων στην Τροία. Τελικά του την έδωσε και έτσι έγινε η άλωση της Τροίας.

Μετά την άλωση φιλονίκησε με τον αδερφό του Μενέλαο, επειδή αυτός ήθελε να θυσιάσει για να εξιλεώσει την Αθηνά για την ασέβεια του Αίαντος, ενώ ο Μενέλαος έλεγε να αναχωρήσουν. Κατόπιν τούτου, ο Αγαμέμνων και οι μισοί των Ελλήνων έμειναν εκεί, ενώ ο Μενέλαος αναχώρησε με τους άλλους και ήρθε στη Τένεδο. Εκεί συνέβη και άλλη φιλονικία μεταξύ τους. Ο μεν Οδυσσέας επέστρεψε στον Αγαμέμνονα, ο δε Μενέλαος με τον Νέστορα και τον Διομήδη αναχώρησαν.

Ύστερα αναχώρησε και το τμήμα του Αγαμέμνονα, ο οποίος πήρε μαζί του και την Κασσάνδρα, και επέστρεψαν στις Μυκήνες. Σε λίγο, η Κλυταιμνήστρα και ο Αίγιστος τον σκότωσαν. Η μεν Κλυταιμνήστρα τον χτύπησε με τσεκούρι και κατόπιν ο Αίγιστος με το ξίφος, καθώς έβγαινε από το λουτρό. Εν συνεχεία κατέσφαξαν την Κασσάνδρα και όλους τους οπαδούς της, καθώς και τους δύο γιους του Αγαμέμνονα, Τηλέδαμον και Πέλοπα. Σκότωσαν και τον ηνίοχο του Αγαμέμνονα, τον Ευρυμέδοντα. Ο τάφος του ήταν στις Αμύκλες, ενώ των άλλων στις Μυκήνες. Τον τίμησαν όμως πολύ, καθώς και αγάλματα του έφτιαξαν σε πολλά μέρη.

Ο Αγαμέμνων ήταν μεγαλόσωμος, ωραίος, λευκός, ευπώγων, ευρυμέτωπος, μελανόθριξ, ευπαρουσίαστος, με καλή μόρφωση και όμοιος με τους θεούς. Όταν τον είδε ο Πρίαμος από τον πύργο, τον θαύμασε. Ο Αισχύλος έγραψε τραγωδία για τον Αγαμέμνονα με τη δυστυχία του. Αυτός από την Κλυταιμνήστρα γέννησε την Ιφιγένεια, τη Χρυσόθεμη, τη Λαοδίκη, την Ιφιάνασσα, την Ηλέκτρα, τον Ηάλυσον και τον Ορέστη.

Ο Αγαμέμνων αρνήθηκε να παραδώσει την  Ιφιγένεια προς θυσία και μάλιστα έκρινε να παραιτηθεί και από την αρχιστρατηγία, αλλά ο Οδυσσέας και ο Διομήδης συνάντησαν την Κλυταιμνήστρα και της είπαν ότι ο Αγαμέμνων ήθελε την Ιφιγένεια να την παντρέψει με τον Αχιλλέα και έτσι δέχθηκε να την παραδώσει, ή είχαν και γράμμα πλαστό του ιδίου. Επομένως εξαπάτησαν την Κλυταιμνήστρα να την πάρουν.

Όταν ήρθε η ώρα της θυσίας, ο Αγαμέμνων αποχώρησε ένεκα λύπης και, όταν την έβαλαν στο θυσιαστήριο, την άρπαξε η Άρτεμις από τον βωμό και τη μεταμόρφωσε σε άρκτο ή ελάφι ή σε ταύρο ή σε γριά γυναίκα. Τότε συνέβη τρικυμία, αστραπές, βροντές, σκοτάδι και σεισμός. Ακούστηκε και φωνή από το άλσος της Αρτέμιδος λέγουσα ότι «η Άρτεμις δεν θέλει τέτοια θυσία». Και εξαφανίστηκε η Ιφιγένεια από εκεί και εμφανίστηκε στην Ταυρική. Ήρθε πάνω στα σύννεφα καθισμένη, εκεί δε φάνηκε μία έλαφος δεμένη αντί της Ιφιγένειας και εκείνη θυσίασαν. Κατ’ άλλους, η Κλυταιμνήστρα έγραψε στον Αχιλλέα για την Ιφιγένεια. Όταν έμαθε την απάτη που είχαν κάνει επ’ ονόματί του, έγινε θηρίο και συντάραξε όλο το στρατόπεδο και απείλησε με θάνατο αν τολμήσουν να βάλουν χέρι στην Ιφιγένεια. Τη νύκτα δε βρήκε τον τρόπο να την στείλει κρυφά στην Ταυρική και να την προφυλάξει εκεί ο βασιλιάς των Σκυθών και να την κάνει ιέρεια στον ναό της Αρτέμιδος. Μερικοί λένε ότι με την Ιφιγένεια γέννησε τον Πύρρο ο Αχιλλέας.
(Ωγυγία τόμ. Ε σελ. 29–33, Αθ. Σταγειρίτης 1815, Βιέννη, Ελεύθερη Σκέψη)

Σχολιασμός

1. Η Κασσάνδρα, κόρη του βασιλιά Πριάμου και της Εκάβης, ήταν μάντης. Ο θεός Απόλλωνας της πρότεινε να δεχτεί τον έρωτά του, αλλά εκείνη αρνήθηκε και την καταράστηκε να μην πιστεύει ποτέ κανείς άνθρωπος στις προφητείες της. Η Κασσάνδρα είναι μία από τις πιο τραγικές μορφές της ελληνικής μυθολογίας, καθώς περιγράφει την ταλαιπωρία των γυναικών στη σημερινή κοινωνία.
2. Την Κασσάνδρα την έσφαξαν η Κλυταιμνήστρα και ο Αίγιστος στις Μυκήνες.
3. Οι Έλληνες είχαν γραφή και η ιστορία σε πολλά μέρη διαψεύδει τους ψευδολόγους «φοινικιστές», που γράφουν ότι οι Φοίνικες ανακάλυψαν το αλφάβητο.
4. Ο μύθος δείχνει ότι οι ανθρωποθυσίες είχαν σταματήσει στην Ελλάδα και αντί της Ιφιγένειας θυσίασαν έλαφο.
5. Ο διχασμός πανταχού παρών στο στρατόπεδο των Ελλήνων, ακόμη και στον χρόνο αναχώρησης για την πατρίδα, προ ή μετά τη θυσία προς την Αθηνά.
6. Η κατάρα των Ατρειδών ξεκινά από τον Ατρέα, που σκότωσε τα παιδιά του Θυέστη και τα έδωσε να τα φάει. Ακολουθούν ο φόνος του Αγαμέμνονα από την Κλυταιμνήστρα και η εκδίκηση του Ορέστη, συνεχίζοντας τον κύκλο αίματος.
7. Αυτή η κατάρα ακολουθεί και ορισμένες ξακουστές οικογένειες (Ωνάση, Κέννεντι κ.ά.), που χάνονται από κάποια κακή ειμαρμένη (26/1/26).

Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας, Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
http://www.amphiktyon.blogspot.com
AMPHIKTYON ARTICLES & BOOKS-POEMS
AMPHIKTYON.BLOGSPOT.COM (Αγγλική γλώσσα)
ANCIENT OLYMPICS-ATHLETICS

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ