ΟΡΕΣΤΗΣ ΚΑΙ ΠΥΛΑΔΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ

Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων

Σύμφωνα με τον χρησμό, για να απαλλαγεί ο Ορέστης από τις Ερινύες έπρεπε να φέρει από την Ταυρική το άγαλμα της Αρτέμιδος. Έτσι, οι δύο αχώριστοι φίλοι, ο Ορέστης και ο Πυλάδης, κατευθύνθηκαν στην Ταυρική Χερσόνησο. Εκεί τους εντόπισε ο βουκόλος του βασιλιά Θόαντα και τους οδήγησε δεμένους ενώπιόν του. Ο Θόαντας διέταξε να φυλακιστούν και, σύμφωνα με το έθιμο της ξενοκτονίας, να θυσιαστεί ο ένας από τους δύο.

Ο κλήρος έπεσε στον Ορέστη. Ο Πυλάδης, δείχνοντας την ειλικρινή φιλία του, ζήτησε να θυσιαστεί ο ίδιος αντί του φίλου του. Ο Ορέστης, όμως, δεν το δέχθηκε, επιμένοντας ότι η μοίρα είχε ορίσει εκείνον. Έπειτα από τον πικρό και οδυνηρό ασπασμό τους, παραδόθηκε στην Ιφιγένεια για τη θυσία.

Αφού ετοιμάστηκαν όλα τα αναγκαία και η Ιφιγένεια στάθηκε κοντά στον βωμό κρατώντας τη μάχαιρα, έστησαν τον Ορέστη μπροστά στο βωμό, γυμνό μέχρι την οσφύ. Κανείς από τους δύο δεν γνώριζε ακόμη την αληθινή ταυτότητα του άλλου. Όταν όμως η Ιφιγένεια σήκωσε το μαχαίρι και είδε το σώμα του, διέκρινε τον χρυσό ώμο και κατάλαβε ότι ήταν Πελοπίδης. Τότε ανέβαλε τη θυσία, προφασιζόμενη ότι ο μελλοθάνατος δεν ήταν καθαρός και έπρεπε πρώτα να εξαγνιστεί.

Τη νύχτα επισκέφθηκε τη φυλακή, όπου αναγνωρίστηκαν και κατάστρωσαν το σχέδιο της διαφυγής. Με βάση αυτή την υπόθεση γράφτηκαν πολλά δράματα με διαφορετικές εκδοχές. Την επόμενη ημέρα η Ιφιγένεια ζήτησε να κατέβουν στη θάλασσα για τον καθαρμό και να πάρουν μαζί τους και το άγαλμα της Αρτέμιδος, το οποίο δήθεν είχε μολυνθεί. Με αυτόν τον τρόπο εξαπάτησαν τον Θόαντα και κατόρθωσαν να διαφύγουν, παίρνοντας μαζί τους το άγαλμα.

Αποπλεύσαντες, έφθασαν στη Σελεύκεια της Κιλικίας και στα Κόμανα. Όταν έφτασαν κοντά στο όρος Μελάντιον, έπαυσε οριστικά η μανία του Ορέστη, και το όρος ονομάστηκε από τότε Άμανον. Στη συνέχεια κατευθύνθηκαν στην Αθήνα και έπειτα στις Μυκήνες, όπου ο Ορέστης ανέλαβε τη βασιλεία και έλαβε ως σύζυγο την Ερμιόνη, κόρη του Μενελάου. Από τον γάμο αυτό γεννήθηκε ο Τισαμενός.

Ο Μενέλαος είχε υποσχεθεί την Ερμιόνη στον Πύρρο, όταν ακόμη βρισκόταν στην Τρωάδα, όμως πριν επιστρέψει την πάντρεψε –ή είχε επιτρέψει να παντρευτεί– τον Ορέστη. Όταν όμως επέστρεψε από την Τροία, την έδωσε τελικά στον Πύρρο. Αυτό υπήρξε η αιτία που ο Ορέστης σκότωσε τον Πύρρο στους Δελφούς και την πήρε με τη βία. Αργότερα όμως την εγκατέλειψε και εκείνη παντρεύτηκε τον Διομήδη.

Ο Ορέστης είχε επίσης γυναίκα ή παλλακίδα την Ηριγόνη, κόρη του Αίγισθου. Πέθανε, όπως λέγεται, στην Αρκαδία από δάγκωμα φιδιού και τάφηκε στην Τεγέα. Άφησε δύο γιους, τον Τισαμενό και τον Πενθίλο.

Όταν οι Σπαρτιάτες πολεμούσαν τους Τεγεάτες και ηττώνταν, ζήτησαν χρησμό και έλαβαν την απάντηση ότι για να νικήσουν έπρεπε να μεταφέρουν τα οστά του Ορέστη στη Λακεδαίμονα. Ο χρησμός ήταν αινιγματικός και τους απογοήτευσε. Ένας Λακεδαιμόνιος, ονόματι Λίχας, πήγε στην Τεγέα και κάθισε σε ένα σιδηρουργείο, παρατηρώντας τη δουλειά του τεχνίτη. Τότε ο σιδηρουργός του ανέφερε ότι είχε βρει στην αυλή του έναν τάφο μήκους επτά πήχεων. Ο Λίχας κατάλαβε πως επρόκειτο για τον τάφο του Ορέστη. Όταν οι Σπαρτιάτες μετέφεραν τα οστά του, νίκησαν τους Τεγεάτες και τα έθαψαν στη Σπάρτη, κοντά στον ναό των Μοιρών. Από τότε ο τόπος ονομάστηκε Ορέστιον και Ορεστιάς, ενώ από απόγονο του Ορέστη ονομάστηκαν οι «Ορέστες των Μολοσσών».

Κατά μία άλλη παράδοση, ο Ορέστης, βασανισμένος από τύψεις ή μισητός λόγω της μητροκτονίας, κατέφυγε στην Αρκαδία και έζησε έναν χρόνο στους Αζάνες. Έπειτα συγκέντρωσε λαό από διάφορα μέρη της Ελλάδας και ίδρυσε αποικία στην Αιολίδα. Σύμφωνα με χρησμό, κυρίευσε τη Λέσβο, αλλά πέθανε πριν κτίσει πόλη. Έναν αιώνα αργότερα, απόγονός του ολοκλήρωσε την ίδρυση πόλης στο νησί. Οι Τριζήνιοι τον τίμησαν ιδιαίτερα και στη Σπάρτη του έκτισαν επίσημο τάφο.

Ο Ευριπίδης έγραψε την τραγωδία «Ορέστης», ενώ την ίδια μυθολογική ενότητα πραγματεύονται και οι «Ευμενίδες» του Αισχύλου. Οι τραγωδίες αυτές συνδέονται με τον κύκλο του Ορέστη, του Αίγισθου και της Κλυταιμνήστρας, τις οποίες ήδη διδαχθήκατε

Παρατηρήσεις

1. Η χώρα των αρχαίων Ταύρων ονομαζόταν Ταυρική Χερσόνησος (Ταυρίς)και αντιστοιχεί στη σημερινή Κριμαία.
2. Οι Ταύροι ήταν αυτόχθονος, προελληνικός λαός, συνδεδεμένος με Σκύθες και Κιμμέριους. Είχαν δικούς τους βασιλείς και ιερά έθιμα, ανθρωποθυσίες στην Άρτεμη, Θεό τους  λάτρευαν και τον Δία,Ποσειδώνα και   Απόλλωνα.
3. Η ιστορία του Ατρέως και των απογόνων του τοποθετείται χρονικά περίπου στο 6000–5300 π.Ε.
4. Το όνομα του Ορέστη απαντά σε πολλά μέρη της Ελλάδας, όπως το Άργος Ορεστικόστη Δυτική Μακεδονία και η Ορεστιάδα στη Θράκη.
5. Ο Πύρρος ήταν Μολοσσός και ανήκε στο βασιλικό γένος των Αιακιδών, με γενάρχη τον Αιακό, παππού του Αχιλλέα. Παρουσιαζόταν ως «νέος Αχιλλέας στη Δύση» και προκαλούσε φόβο στους Ρωμαίους.
6. Οι Ηπειρώτες ήταν ακραιφνείς Έλληνες, που έζησαν μακριά από τα μεγάλα πολιτιστικά κέντρα, αλλά συμμετείχαν στο όμαιμον, ομόγλωσσο, ομόθρησκο και ομόδοξο.
7. Ο Τισαμενός ήταν μυθικός βασιλιάς της Αχαΐας και απόγονος του Αγαμέμνονα· εκδιώχθηκε από τους Ηρακλείδες και ίδρυσε βασίλειο στην Αχαΐα
8. Παρόλο που έχουμε πανάρχαιους δεσμούς με   τους βόρειους λαούς  του Ευξέίνου, λόγω πολιτικών επιλογών σταματήσαμε ακόμη και τους πολιτιστικούς δεσμούς, τα λησμονήσαμε όλα, σβήνοντας  το ιστορικό μας παρελθόν (31/1/26)

Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος ΚωνσταντινίδηΣυγγραφέας, Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
http://www.amphiktyon.blogspot.com
AMPHIKTYON ARTICLES & BOOKS-POEMS
AMPHIKTYON.BLOGSPOT.COM (Αγγλική γλώσσα)
ANCIENT OLYMPICS-ATHLETICS

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ