Το βαθύ κράτος ζει και βασιλεύει στα ακίνητα και στην κοινωνία

Του Μάνου Κρανίδη

Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc, CEO Τεχνική Εταιρεία «KRAMA PROPERTY»,Γραμματέας Ενημέρωσης μέλος ΔΣ ΠΟΜΙΔΑ, Πρόεδρος ΕΝΙΒΟΠΑ, Δημοτικός Σύμβουλος Χαλανδρίου,www.kramaproperty.com

Οκτώ χρόνια μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία, θα ήταν άδικο να ισχυριστεί κανείς ότι δεν έγιναν βήματα εκσυγχρονισμού. Η ψηφιοποίηση του Δημοσίου, η λειτουργία του gov.gr, η απλούστευση δεκάδων διοικητικών διαδικασιών και η μείωση της γραφειοκρατίας σε αρκετούς τομείς αποτελούν αναμφισβήτητες επιτυχίες. Ωστόσο, πίσω από τη βιτρίνα της ψηφιακής προόδου εξακολουθεί να επιβιώνει ένα πανίσχυρο βαθύ κράτος, το οποίο συνεχίζει να ταλαιπωρεί πολίτες και επενδυτές με αδικαιολόγητες καθυστερήσεις μηνών ή και ετών.

Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αποτελεί ο ΔΕΔΔΗΕ. Οι αιτήσεις για νέες ηλεκτρικές παροχές, ιδιαίτερα σε επιχειρήσεις και νέες οικοδομές, συχνά παραμένουν σε εκκρεμότητα επί πολλούς μήνες. Επενδύσεις ολοκληρώνονται αλλά δεν μπορούν να λειτουργήσουν επειδή λείπει το αυτονόητο: η σύνδεση με το ηλεκτρικό δίκτυο. Η καθυστέρηση αυτή μεταφράζεται σε απώλεια εισοδήματος, θέσεων εργασίας και φορολογικών εσόδων.

Εξίσου προβληματική παραμένει η λειτουργία των συλλογικών οργάνων πολεοδομικού ελέγχου, όπως τα ΣΑ, ΚΕΣΑ και ΣΥΠΟΘΑ. Υποθέσεις που θα έπρεπε να εξετάζονται μέσα σε λίγες εβδομάδες συσσωρεύονται για μήνες, με αποτέλεσμα να μπλοκάρουν οικοδομικές άδειες, τουριστικές επενδύσεις και αναπλάσεις. Η έλλειψη σταθερών χρονοδιαγραμμάτων και επαρκούς στελέχωσης συντηρεί μια κατάσταση που λειτουργεί αποτρεπτικά για κάθε σοβαρή επενδυτική πρωτοβουλία.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα στις επιτροπές εξέτασης αντιρρήσεων των δασικών χαρτών. Χιλιάδες υποθέσεις παραμένουν ανοιχτές, αφήνοντας ιδιοκτήτες σε πολυετή αβεβαιότητα. Χωρίς οριστική κρίση, οι περιουσίες δεν μπορούν να αξιοποιηθούν, να μεταβιβαστούν ή να χρηματοδοτηθούν, δημιουργώντας ένα μόνιμο καθεστώς ανασφάλειας δικαίου.

Στο Κτηματολόγιο, παρά τη σημαντική πρόοδο της τελευταίας δεκαετίας, οι καθυστερήσεις στις μεταγραφές και στις διορθώσεις εξακολουθούν να αποτελούν καθημερινότητα. Συμβόλαια, αγοραπωλησίες και τραπεζικές χρηματοδοτήσεις περιμένουν επί μήνες μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες εγγραφές. Η αγορά ακινήτων κινείται με ταχύτητες πολύ χαμηλότερες από αυτές που απαιτεί η οικονομία.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει και στις εγκρίσεις των αρχαιολογικών υπηρεσιών. Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι αδιαπραγμάτευτη, όμως η απουσία δεσμευτικών προθεσμιών οδηγεί συχνά σε υπέρμετρες καθυστερήσεις ακόμη και για έργα μικρής κλίμακας. Όταν οι εγκρίσεις χρειάζονται πολλούς μήνες, η διοίκηση μετατρέπεται από θεματοφύλακα της νομιμότητας σε τροχοπέδη της ανάπτυξης.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι καθυστερήσεις, αλλά και η παντελής έλλειψη προβλεψιμότητας. Πολίτες, μηχανικοί, δικηγόροι, συμβολαιογράφοι και επιχειρηματίες αδυνατούν να γνωρίζουν πότε θα ολοκληρωθεί μια διοικητική διαδικασία, καθώς οι προθεσμίες σπάνια τηρούνται και ουσιαστικά δεν υπάρχουν συνέπειες για τις υπηρεσίες που τις υπερβαίνουν. Ένα τέτοιο περιβάλλον αδιαφάνειας και πολύμηνων εκκρεμοτήτων δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για φαινόμενα διαφθοράς, όπως ανέδειξαν πρόσφατες υποθέσεις που απασχόλησαν τη Δικαιοσύνη σε πολεοδομικές υπηρεσίες, αλλά και καταγγελίες που κατά καιρούς αφορούν διαδικασίες εγκρίσεων σε συλλογικά όργανα και υπηρεσίες. Όσο οι αποφάσεις καθυστερούν χωρίς λογοδοσία, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να αναζητούνται «παράκαμψεις» και να υπονομεύεται η εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος.

Το συμπέρασμα είναι σαφές. Η ψηφιοποίηση από μόνη της δεν αρκεί όταν οι διαδικασίες παραμένουν εγκλωβισμένες στις ίδιες νοοτροπίες. Το βαθύ κράτος δεν νικιέται με ηλεκτρονικές πλατφόρμες μόνο, αλλά με υποχρεωτικές προθεσμίες, αξιολόγηση, οργάνωση και στήριξη  των υπηρεσιών, λογοδοσία στελεχών και πραγματική διοικητική μεταρρύθμιση ουσίας ώστε όλοι να βγουν νικητές. Το κράτος να αποφορτιστεί και οι πολίτες να αντιλαμβάνονται ισονομία και δικαιοσύνη αντιμετώπισης. Διαφορετικά, η Ελλάδα θα συνεχίσει να διαθέτει ένα σύγχρονο ψηφιακό περιτύλιγμα που θα κρύβει έναν παλιό, αργό και αναποτελεσματικό διοικητικό μηχανισμό ελεγχόμενο από το αναποτελεσματικό βαθύ κράτος.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ

Για θέματα που αναγράφονται από το διαδίκτυο ή τις εικόνες, όπου πάντα σημειώνεται ευκρινώς η πηγή, αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να αφαιρέσουμε αμέσως. Να επισημανθεί ακόμη ότι οι απόψεις του ιστολογίου, ή των αποσταλθέντων κειμένων σε μας, του/τα οποίου/α αναρτούμε δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε με το περιεχόμενο και πιστεύουμε ως εκ τούτου δεν φέρουμε ευθύνη από τον νόμο. Από τη στιγμή που απηχούν αποκλειστικά και μόνο τις απόψεις τους