Απροσδιόριστη η πολιτική της οικονομίας…

του Οικονομολόγου Δημοσθένη Γ. Λυμπερόπουλου  

Η Διαχείριση της κυβερνητικής πολιτικής έδειξε ότι προκάλεσε και συσσώρευση χρέους της κεντρικής διοίκησης και φυσικά υφίστανται πολλοί παράγοντες εσωγενείς και εξωγενείς που έχουν αποσταθεροποιήσει τους οικονομικούς δείκτες. Ένα όχι καλά διαχειρίσιμο εξωγενές σοκ που δεν αμφισβητείται όπως της απειλούμενης υγείας δικαιολογεί αύξηση των δημοσίων δαπανών, καθώς και ενισχυμένη οικονομική αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.

Εξ ού και η γέννηση το 2020 του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ, του επονομαζόμενου και Next Generation EU. Ωστόσο, η δημοσιονομική επέκταση σημαίνει αύξηση ελλειμμάτων και πρόσθετο χρέος. Πιστεύεται ότι, ακόμη και σε μια κρίση τόσο σοβαρή όπως τα τελευταία χρόνια, το χρήμα δεν είναι πανάκεια και ο δανεισμός έχει νόημα, μόνο εάν πραγματοποιείται από έσχατη ανάγκη με σύνεση και λογική. Διαφορετικά, τα κράτη μακροπρόθεσμα θα χάσουν την οικονομική ευελιξία τους. Αλλά το ζήτημα με την Χώρα μας υπερβαίνει την διατήρηση του δημοσιονομικού χώρου.

Συνυπάρχουμε στην Ευρωζώνη με κράτη που παρουσιάζουν σπειροειδές χρέος και διατρέχουμε τον κίνδυνο διάρρηξης του κοινωνικού μας ιστού της κοινωνικής μας συνοχής. Είναι ήδη γνωστές οι αντιπαραθέσεις των κοινωνικών μας εταιρικών προσώπων κυρίως των τριτοβαθμίων ομοσπονδιών με την κυβερνητική πολιτική.  Υποστηρίζεται από τα οικεία υπουργεία ότι η δημιουργία ομολογιακού δανείου-κρατικού ομολόγου θα βοηθήσει την εν γένει αγορά (στην ουσία προσπάθεια πώλησης κινητών αξιών με έκπτωση) και φυσικά είναι μια επαναλαμβανόμενη πρακτική που όμως προσθέτει όγκο και συσσώρευση στο ήδη υπάρχον εξωτερικό χρέος που σήμερα φαίνεται να ξεπερνάει τα 370 δις ευρώ. Οι αυξανόμενες αγορές κρατικών ομολόγων από τις κεντρικές τράπεζες στη δευτερογενή αγορά αυξάνουν την προσφορά χρήματος και, παράλληλα, εντείνουν τον κίνδυνο ενίσχυσης του πληθωρισμού. Στην περίπτωση αυτή θα είμαστε υπέρ μιας πιθανής αύξησης του πληθωρισμού εάν δεν υπάρχει ανεργία στο βαθμό που ισχύει σήμερα και υπέρ των καλώς αμειβομένων υπηρεσιών των εργαζομένων και των συνταξιοδοτήσεων.

Αυτούς τους κινδύνους της αγοράς δεν αναγνωρίζουν μόνον οι παραδοσιακοί υποστηρικτές της λιτότητας, την ώρα που δεν υπάρχουν θέσεις εργασίας και η νομισματική και δημοσιονομική επέκταση, μπορεί να βλάψει πλέον το σύνολο του Λαού αφού μετακυλίεται στο Λαό η επιβάρυνση της οικονομίας για την επιβίωση, με υποχρεώσεις αποπληρωμής τοκοχρεωλυσίων. Η εκτύπωση χρήματος για την κάλυψη δημοσιονομικών αναγκών από 4% έως και 12% (εκτίμηση επί του κυκλοφορούντος μετρητού χρήματος)  θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ικανοποιώντας και τις άμεσες ανάγκες χρηματοδότησης, πλην όμως προσκρούει στις γερμανικές απαγορεύσεις από 16ετίας.

Οι διακεκριμένοι οικονομολόγοι Summers και ο Blanchard και ο γερμανός γνωστός μας πρόεδρος του γερμανικού κοινοβουλίου  Wolfgang Schaeuble έχουν επισημάνει τον κίνδυνο που ελλοχεύει – ιδιαίτερα στην Ευρώπη, όπου η δημοσιονομική επέκταση στηρίχθηκε κατά πρωτοφανή τρόπο από τους υπευθύνους χάραξης νομισματικής πολιτικής. Από την άποψή τους αυτή, διαφαίνεται ότι είναι σε διαρκή σύγκρουση η πρόθεση των κρατών της ευρωζώνης να προσφύγουν σε εκτύπωση χρήματος κάτι που δεν επιθυμεί η γερμανική πλευρά, η οποία θέλει να ελέγχει την διαθεσιμότητα χρήματος αλλά στην ουσία να εγκρίνει και να κερδίζει από τον δανεισμό τους.

Με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να λειτουργεί υπερωριακά, η νομισματική βάση στην Ευρωζώνη αυξήθηκε από σχεδόν 1 τρισεκατομμύριο ευρώ το 2009 σε σχεδόν 5 τρισεκατομμύρια ευρώ στο τέλος του 2020.
Και θα φτάσει τα 6 τρισεκατομμύρια έως τον Ιούνιο του 2021, ενώ έχουν συμφωνηθεί ακόμα μεγαλύτερες αυξήσεις στις πράξεις ανοιχτής αγοράς. Μοιραία ο Λαός μας δεν μπορεί να έχει απολαβές από αυτή την πολιτική. Οι επιβαρύνσεις των υποχρεώσεων αποπληρωμών ξεπερνά τις δυνατότητες επιβίωσης. Το παράλογο σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι, όταν η προσφορά χρήματος πολλαπλασιάζεται έτσι με δημόσιο δανεισμό (ομόλογα, μνημόνια, επιδοτήσεις κλπ), χωρίς αντίστοιχη επαρκή αύξηση του όγκου αγαθών και υπηρεσιών σταθερής τιμολόγησης, είναι αναπόφευκτη μια αύξηση σε ό,τι αφορά τις προσδοκίες των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών για την αντιμετώπιση του πιθανού πληθωρισμού.

Ήδη ο πληθωρισμός καλπάζει – αν και όχι μόνον στην περίπτωση καταναλωτικών αγαθών, όπου η αύξηση των τιμών σε ετήσια βάση παραμένει εντός του στόχου της ΕΚΤ, δηλαδή «κοντά στο 2%» αφού όντως από την αγοραστική αξία του ευρώ που έχει μειωθεί (υποτίμηση) όπως πιστεύεται πάνω από το 40% επιβεβαιώνεται το γεγονός ότι πράγματι έχει αφηνιάσει και ο πληθωρισμός, και που αφορά το κυκλοφορούν χρήμα που δεν είναι επαρκώς διαθέσιμο σε κάθε νοικοκυριό. Είναι ένας πλέον σημαντικός λόγος  να εξετάσει η κυβέρνηση την προοπτική επαναπροσδιοριμού της διαχειρισιμότητας των αναγκών εξυπηρέτησης της επιβίωσης και των οικουμενικών δικαιωμάτων των ελεύθερων ανθρώπων αυτής της Χώρας.

Οι προβλέψεις για το 2021 και των εν συνεχεία ετών, του Διοικητή της ΤτΕ κ. Γιάννη Στουρνάρα κατά την ομιλία του στον απολογισμό του έτους 2020 και για τον προϋπολογισμό για το 2021αλλά και στην Γενική Συνέλευση των μετόχων της ΤτΕ την 6^η Απριλίου 2021δεν αφήνουν κενά στην άμεση ανάγκη κρατικής παρέμβασης βελτίωσης της οικονομικής δυστοκίας της Χώρας μας και του Λαού της.  Και, υπογραμμίζει: Κορυφαία ζητήματα που θα απασχολήσουν την παγκόσμια και ευρωπαϊκή κοινότητα στη μεταπανδημική περίοδο είναι:

α) η αύξηση πτωχεύσεων επιχειρήσεων,

β) η συνακόλουθη αύξηση της ανεργίας, παράλληλα με την κατάργηση πολλών θέσεων εργασίας, ως επί το πλείστον χαμηλής εξειδίκευσης, εξαιτίας της επιτάχυνσης του αυτοματισμού και της ψηφιοποίησης και

γ) η αύξηση της φτώχειας και οι διευρυνόμενες κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες τόσο μεταξύ χωρών όσο και μεταξύ νοικοκυριών εντός των χωρών.

Εξάλλου, ο τρόπος διαχείρισης του διογκούμενου λόγω πανδημίας ιδιωτικού και δημόσιου χρέους σε παγκόσμια κλίμακα είναι ένα ζήτημα που θα απασχολήσει σοβαρά τους ιθύνοντες της οικονομικής πολιτικής τα επόμενα έτη. Εξίσου σημαντικά ζητήματα είναι η θωράκιση των συστημάτων δημόσιας υγείας και η διαχείριση των κινδύνων που συνδέονται με την αυξανόμενη συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων, καθώς και των προκλήσεων που συνεπάγεται η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή. Τα μείζονα αυτά προβλήματα απαιτούν την αποτελεσματική συνεργασία των κυβερνήσεων σε ζητήματα οικονομικής πολιτικής (συμπεριλαμβανομένης της φορολογικής πολιτικής) και κλιματικής αλλαγής, αλλά και επιστημονική συνεργασία για την προστασία της δημόσιας υγείας και την προώθηση της έρευνας για την αντιμετώπιση των πανδημιών.

Σημειώνεται πικρόχολα η εκδοχή ότι είναι πρόφαση πως, ένεκα της ανυπαρξίας ενδελεχούς και συγκεκριμένης πρότασης και αποφασιστικής αντιμετώπισης κυριολεκτικά και αποτελεσματικά των διογκούμενων προβλημάτων της οικονομίας από τα οικεία υπουργεία και από την ΤτΕ, τούτο μάλλον αποδίδεται στον προσανατολισμό και αφοσίωση της προσπάθειας της έρευνας για την αντιμετώπιση των πανδημιών. Είναι αξιοσημείωτη και περίεργη προσέγγιση του προβλήματος που μελλοντικά θα προκύψει, με το να εκφράζεται με προφητεία η δήθεν επανάληψη πανδημικών ασθενειών που όμως κάθε τέτοιο συμβάν θα παραγκωνίζει το σύνολο του σχεδιασμού κατάρτισης χάρτου κεντρικής οικονομικής πολιτικής. Και στο πρόσφατο παρελθόν, στην σημερινή κατάσταση και στο άμεσο μέλλον θα υφίσταται η ίδια δικαιολογία και πρόφαση για να ερμηνεύεται η διοικητική απραξία και παράπλευρη καχεξία της οικονομίας;

Η επιβολή δήθεν μεθοδευμένων μέτρων, αλλά απροσδιόριστης ετοιμότητας και αποτελεσματικότητας δεν απέφεραν θετικά μεγέθη και οφέλη για τον Λαό τον οποίον ουδόλως εισακούει η κεντρική κυβέρνηση. Θα τον καλέσει στις εκλογές για να μετρήσει τις επιτυχίες της. Μόνον.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ

Για θέματα που αναρτούνται από το διαδίκτυο ή εικόνες, όπου πάντα σημειώνεται ευκρινώς η πηγή, αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να τα αφαιρέσουμε αμέσως. Να επισημανθεί ακόμη ότι οι απόψεις του ιστολόγιου, ή των αποσταλθέντων κειμένων σε μας, του/τα οποίου/α αναρτούμε δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε με το περιεχόμενο και πιστεύουμε ως εκ τούτου δεν φέρουμε ευθύνη εκ του νόμου. Από τη στιγμή που απηχούν αποκλειστικά και μόνο τις απόψεις των συντακτών τους.