Τι σηματοδοτεί η νέα κυβέρνηση της Τουρκίας γενικά και τι σε σχέση με την Ελλάδα;

Γράφει ο Δημήτρης Κυπριώτης

Η σύνθεση της νέας κυβέρνησης που ανακοίνωσε το Σάββατο ο επανεκλεγείς για μια ακόμη 5ετή θητεία ο  πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δείχνει και το στίγμα του τουλάχιστον στα αρχικά βήματα. Εκείνο που θα πρέπει να σημειωθεί είναι ότι και πάλι ο Ερντογάν δεν φάνηκε απρόβλεπτος, κάθε άλλο. Όπως είχε τονίσει το βράδυ της νίκης του , θα υπάρξουν νέα  πρόσωπα στην κυβέρνηση και το έκανε αυτό, αιφνιδιάζοντας ακόμη και το στενό του περίγυρο.

Τρία είναι τα κυρίαρχα πρόσωπα αυτής της κυβέρνησης που φανερώνουν και τους στόχους του Ερντογάν στη νέα προεδρική θητεία που ανοίγεται μπροστά του. Αυτά είναι:

*Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, μέχρι πρότινος επικεφαλής της Τουρκικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΜΙΤ), που όπως λένε οι γνωρίζοντες, πρόκειται για μια οξυδερκή  φυσιογνωμία, ένα κράμα στρατιωτικού, διπλωμάτη, ακαδημαϊκού και εξαιρετικού γνώστη διαφόρων καταστάσεων, που θα κληθεί να φέρει σε πέρας δύσκολες και περίπλοκες διπλωματικές  καταστάσεις.

*Ο υπουργός Εθνικής  Άμυνας  Γιασάρ Γκιουλέρ, μέχρι πρότινος Α/ΓΕΕΘΑ, διοικητής πληθώρας Επιχειρησιακών Μονάδων και Σχηματισμών, διατέλεσε και Διοικητής της Χωροφυλακής μετά το πραξικόπημα του Ιουλίου του 2016, όπου οι πραξικοπηματίες τον είχαν κρατήσει ως όμηρο, ενώ έχει και πολεμική εμπειρία.

*Ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ, είναι  κουρδικής καταγωγής και έλαβε  διδακτορικό Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Exeter με κρατική υποτροφία.  Εργάστηκε  διαδοχικά στην Merill Lynch στο Λονδίνο και αργότερα στη UBS στη Νέα Υόρκη, ενώ διετέλεσε και σύμβουλος επί οικονομικών θεμάτων στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Άγκυρα. Το 2009 έγινε υπουργός Οικονομικών και υπήρξε  στενός συνεργάτης του Αλί Μπαμπατζάν, κυρίως όταν αυτός έγινε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αρμόδιος για την οικονομία και ήταν οπαδός της ορθόδοξης αντίληψης των οικονομικών. Τότε όμως στο  περιβάλλον του Ερντογάν κυριαρχούσαν  οι οικονομικοί σύμβουλοι που πρεσβεύουν την ανορθόδοξη άποψη, περί χαμηλών επιτοκίων.  Ο Μεχμέτ Σιμσέκ το 2013 ανακηρύχθηκε «Υπουργός Οικονομικών της χρονιάς στην αναδυόμενη Ευρώπη» από το περιοδικό «Emerging Markets» . Πριν αναλάβει το χαρτοφυλάκιο  Οικονομικών,  έθεσε 3 όρους στον Τούρκο πρόεδρο, προκειμένου να αναλάβει την πιο δύσκολη καρέκλα της χώρας. 1^ος όρος: Η  Αλλαγή διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας και η ανεξαρτησία της. 2^ος όρος:  Σταδιακή αύξηση των επιτοκίων στο 25%  σε 18 μήνες και, 3^ος όρος:   Καθολική μη παρέμβαση του Τούρκου προέδρου στην οικονομία.

Με αυτές κυρίως  τις 3 αλλαγές προσώπων στη κυβέρνηση της Τουρκίας, φαίνεται  ότι ο Ερντογάν έχει βάλει και τους στόχους  της νέας Στρατηγικής του. Εκτιμούμε ότι αυτή θα κινηθεί σε τρία (3) επίπεδα και σε διαφορετικούς  χρόνους, για να μπορέσει να ξεδιπλώσει και να επιτύχει τις επιδιώξεις του, σε τρόπο ώστε να αναδειχτεί μέσω της  Ισχύος της η Τουρκία σε  σημαντική Περιφερειακή Δύναμη.

Τα τρία επίπεδα που θα κινηθεί ο πρόεδρος Ερντογάν.

Το 1^ο επίπεδο θα είναι η στήριξη και η ανασυγκρότηση της Οικονομίας, αφού όπως και αν το δούμε δεν βρίσκεται αυτή σε κατάσταση τέτοια που να μπορεί να στηρίξει την Ισχύ της Τουρκίας όπως την σκέφτεται ο πρόεδρός της. Η οικονομία  της Τουρκίας, αντικειμενικά έχει πολύ σοβαρά προβλήματα που επιδεινώθηκαν με τους σεισμούς  και απαιτούνται τεράστια κεφάλαια για την ανασυγκρότησή της. Αυτά δεδομένων των καταστάσεων μόνο οι Η.Π.Α θα μπορούσαν να της προσφέρουν, με κάποιο τρόπο. Αυτή η ανάγκη είναι εκείνη που θα κάνει τον Ερντογάν να αλλάξει συμπεριφορά στα άλλα δύο επίπεδα που ακολουθούν. Από τώρα όμως δεν μπορούμε να ξέρουμε πως ακριβώς θα κινηθεί μεταξύ των δύο βαρκών που χρησιμοποιούσε (ΗΠΑ και Ρωσία)  όπως και το αν θα υλοποιήσει την απειλή του να συμμετάσχει στους BRICS.

Το 2^ο επίπεδο έχει να κάνει με τις Σχέσεις του με τη Δύση ή το ορθότερο με τις ΗΠΑ. Το διπλό, ταμπλό που κινείται ο Ερντογάν τουλάχιστον για περίοδο 20 χρόνων είναι ένα ανοικτό ναρκοπέδιο, έστω και αν το γνωρίζει καλά το παίγνιο αυτό που στηρίζεται στην εκμετάλλευση των αντιθέσεων μεταξύ Δύσης και Ρωσίας. Στο επίπεδο αυτό παίζονται πολλά και για τη Δύση και για την Τουρκία αλλά και για τη Ρωσία ακόμη, άρα για όλη την ισορροπία της Ευρώπης ή και του κόσμου ακόμη θα μπορούσαμε να πούμε και για αυτό είναι παρακινδυνευμένη κάθε εκτίμηση.

Το 3^ο επίπεδο άφορα αποκλειστικά τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις με όλα τα γνωστά προβλήματα και τις απαράδεκτες διεκδικήσεις της Τουρκίας,  από Κύπρο, Αν. Μεσόγειο, Αιγαίο, μέχρι και τη  Θράκη. Από αυτά τα θέματα η Τουρκία τίποτα δεν αφήνει στην άκρη, ήδη τα έχει απλώσει όλα πάνω στο τραπέζι του διαλόγου, όποτε και αν αυτό γίνει και αναμένει το χρόνο που θα ξεκινήσει και πάλι να παίζει «ταμπούρλο». Το προς στιγμή  μορατόριουμ  που επεβλήθη λόγω των σεισμών, είναι εντελώς προσωρινό και μόνο ανόητοι μπορεί να πιστεύουν ότι αυτό θα συνεχιστεί  επ΄ άπειρο.  Πάντως δεν θα πρέπει να διαφεύγει από τη σκέψη  κανενός Έλληνα και καμιάς Ελληνίδας,  ότι ο Νέο Οθωμανισμός μπορεί να υπάρξει μόνο όταν έχει αντίπαλο την Ελλάδα. Αυτό τα λέει όλα.

Ειδικά όμως για το θέμα των Ελληνοτουρκικών Σχέσεων θα αναφερθούμε διεξοδικά σε επόμενο άρθρο.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ