Το μήνυμα από την Αμερική είναι ηχηρό. Οι εκλογικές νίκες δεν δίνουν λευκή επιταγή. Οι εκλογικές βάσεις δεν είναι ιδιοκτησία κανενός. Όταν η απόσταση ανάμεσα στις υποσχέσεις και την πραγματικότητα μεγαλώνει, όταν η ακρίβεια πιέζει το νοικοκυριό και όταν η εξουσία κλείνει τα αυτιά, οι πολίτες βρίσκουν τον τρόπο να απαντήσουν. Και απαντούν στην κάλπη.

Αυτό το μήνυμα θα πρέπει να το ακούσει πολύ προσεκτικά και το Μέγαρο Μαξίμου. Διότι ο ελληνικός λαός γνωρίζει, κρίνει και συγκρίνει. Και όταν έρθει η ώρα, θα αποφασίσει με βάση όσα ζει — όχι με βάση όσα του υπόσχονται.

Οι χώρες δεν είναι ίδιες, και οι κάλπες τους δεν μεταφράζονται αυτομάτως η μία στην άλλη. Υπάρχει, όμως, ένα κοινό πολιτικό μάθημα: όποιος κυβερνά δεν δικαιούται να θεωρεί την κοινωνία δεδομένη. Δεν μπορεί να πιστεύει ότι η επικοινωνία, οι φωτογραφίες και τα εύκολα συνθήματα θα υπερισχύσουν της καθημερινής εμπειρίας των πολιτών.

Ο Αντώνης Σαμαράς το είπε με τρόπο που ακούστηκε σε όλη τη χώρα: «Όσο κι αν προσπαθεί να ταΐσει τον κόσμο με “πίτσες” και “χωριάτικα”, ο ελληνικός λαός γνωρίζει, κρίνει και συγκρίνει…» Αυτή είναι η ουσία. Ο κόσμος κρίνει αν μπορεί να πληρώσει τους λογαριασμούς του. Κρίνει αν αισθάνεται ασφάλεια και προοπτική. Κρίνει αν η κυβέρνηση απαντά στα προβλήματά του ή αν του ζητά να αρκεστεί σε μια εικόνα κανονικότητας που δεν αναγνωρίζει στην καθημερινότητά του.

Τα πρωτοσέλιδα αλλάζουν κάθε μέρα. Οι ευθύνες δεν αλλάζουν μαζί τους. Υπάρχει ένας δοκιμασμένος τρόπος να μετατοπίζεται η δημόσια συζήτηση χωρίς να λύνεται κανένα από τα μεγάλα προβλήματα. Να γεμίζουν τα δελτία με εντυπωσιακές αστυνομικές επιχειρήσεις, συλλήψεις και υψηλά χρηματικά ποσά, ώστε η κυβέρνηση να εμφανίζεται ως αμείλικτος υπερασπιστής της νομιμότητας. Και, στο μεταξύ, να περνούν σε δεύτερο πλάνο όσα εξακολουθούν να απαιτούν πολιτικές απαντήσεις: η τραγωδία των Τεμπών, οι υποκλοπές, η ακρίβεια, ο ΟΠΕΚΕΠΕ, η στεγαστική ασφυξία, οι δυσκολίες των νέων, το δημογραφικό και οι εκκρεμότητες στην εξωτερική πολιτική.

Αυτή είναι, κατά τη γνώμη μου, η ουσία της επικοινωνιακής επιχείρησης που εξελίσσεται τις τελευταίες ημέρες. Δεν πρόκειται για εικασία. Το iefimerida, σε ρεπορτάζ της 27ης Οκτωβρίου, κατέγραψε ότι στον κυβερνητικό «πρωινό καφέ» αποφασίστηκε να προβληθούν εντονότερα τα αποτελέσματα των ελεγκτικών και αστυνομικών μηχανισμών.

Στις ενδιάμεσες εκλογές της Αμερικής, οι Δημοκρατικοί δεν κέρδισαν απλώς μερικές έδρες. Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέστη βαριά πολιτική ήττα. Οι Δημοκρατικοί πήραν τον έλεγχο και της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας, σε μια αναμέτρηση που έγινε δημοψήφισμα για την προεδρία του. Το μήνυμα της κάλπης ήταν καθαρό: οι πολίτες δεν ψηφίζουν με βάση τα πρωτοσέλιδα ούτε τις υποσχέσεις που άκουσαν. Ψηφίζουν με βάση τη ζωή που ζουν σήμερα. Ο Τραμπ, όπως και ο Μητσοτάκης, είχαν κερδίσει τις εκλογές με συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Όμως, στην ώρα της κάλπης, όταν το εκλογικό σώμα δεν βλέπει τις υποσχέσεις να γίνονται πράξη, τιμωρεί αμείλικτα. Το ζήσαμε. Στις ευρωεκλογές με τον Μητσοτάκη. Και χθες με τον Τραμπ.