ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ – ΤΟ ΜΑΞΙΜΟΥ ΑΚΟΥΕΙ; ΤΑ «ΧΡΥΣΑ» ΣΠΙΤΙΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ. Ποιοι γνώριζαν, ποιοι υπέγραφαν, ποιοι δεν έλεγξαν;

Τηλεοπτικός μονόλογος περίπου 15 λεπτών

ΕΝΑΡΞΗ – ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΘΑΦΤΕΙ

Κυρίες και κύριοι, καλησπέρα σας.

Απόψε ανοίγουμε ξανά τον φάκελο των λεγόμενων «χρυσών» σπιτιών ανακύκλωσης. Και τον ανοίγουμε όχι για να επαναλάβουμε όσα ήδη είπαμε στο Πολιτικό Καφενείο. Τον ανοίγουμε γιατί από τότε προστέθηκαν νέα, κρίσιμα στοιχεία. Στοιχεία που μετατρέπουν ένα μεγάλο οικονομικό και διοικητικό ερώτημα σε υπόθεση με πιθανές πολιτικές και ποινικές διαστάσεις.

Το βασικό ερώτημα είναι απλό: πώς φτάσαμε από την ανακύκλωση των συσκευασιών στην ανακύκλωση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ; Πώς προμήθειες περίπου 83 εκατομμυρίων ευρώ για 248 πολυκέντρα, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, πέρασαν από τόσα γραφεία, τόσες υπογραφές και τόσους ελέγχους, για να χρειαστεί τελικά να επέμβει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία;

Και κυρίως: ποιος ήξερε, ποιος υπέγραφε, ποιος παρέλαβε, ποιος πλήρωνε και ποιος δεν έλεγξε; Το Μαξίμου ακούει;

ΤΙ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ – ΚΑΙ ΤΙ ΑΚΟΜΗ ΕΡΕΥΝΑΤΑΙ

Ας μιλήσουμε με ακρίβεια. Δεν θα καταδικάσουμε κανέναν από την τηλεόραση. Η ποινική ενοχή κρίνεται αποκλειστικά από τη Δικαιοσύνη. Αλλά δεν θα επιτρέψουμε και σε κανέναν να χρησιμοποιήσει το τεκμήριο της αθωότητας ως τεκμήριο σιωπής για την κοινωνία και ως άδεια αδράνειας για την πολιτεία.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει επιβεβαιώσει ότι ερευνά την υπόθεση. Κατόπιν εισαγγελικής εντολής έγιναν έρευνες σε εγκαταστάσεις στη Δάφνη, στην Παλλήνη και στον Ασπρόπυργο. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, αναζητήθηκαν και κατασχέθηκαν ψηφιακά αρχεία, συμβάσεις πώλησης και συμβάσεις επικοινωνίας. Αυτό δεν αποδεικνύει ακόμη ενοχή. Αποδεικνύει, όμως, ότι οι ευρωπαϊκές διωκτικές αρχές αξιολόγησαν τις ενδείξεις ως αρκετά σοβαρές για πραγματική έρευνα και συλλογή αποδεικτικού υλικού.

Στο επίκεντρο βρίσκονται καταγγελίες για το κόστος, τους όρους των διαγωνισμών, την τήρηση των υποχρεώσεων και ενδεχόμενη αθέμιτη επιρροή. Η τιμή που αναφέρεται για κάθε πολυκέντρο προσεγγίζει τις 300.000 ευρώ, ενώ σε ελεγκτικά ευρήματα και δημοσιεύματα εμφανίζεται συγκριτική τιμή περίπου 66.000 ευρώ. Η ΤΕΧΑΝ απορρίπτει τη σύγκριση, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ανόμοια προϊόντα, και επικαλείται την απόφαση 1345/2024 της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η θέση της πρέπει να ακουστεί και να αξιολογηθεί. Δεν ακυρώνει, όμως, την ανάγκη να δημοσιοποιηθούν τα πλήρη τεχνικά χαρακτηριστικά, οι συμβάσεις και η τεκμηρίωση της τιμής.

Η ελεγκτική διαδικασία φέρεται ακόμη να οδήγησε σε βαριές δημοσιονομικές διορθώσεις. Εφόσον ευρωπαϊκή χρηματοδότηση κριθεί μη επιλέξιμη, ποιος θα πληρώσει; Οι ανάδοχοι; Όσοι αποφάσισαν; Ή πάλι οι πολίτες μέσω των εθνικών πόρων;

ΤΟ ΝΕΟ ΜΕΤΩΠΟ ΤΩΝ 29.000 ΤΟΝΩΝ

Η υπόθεση δεν αφορά μόνο πόσο αγοράστηκαν τα μηχανήματα. Αφορά και τι απέγινε το υλικό που συγκεντρώθηκε.

Ο ΕΔΣΝΑ φέρεται να διεκδικεί δικαστικά περίπου 29.000 τόνους ανακυκλώσιμων υλικών της περιόδου 2023 έως 2025 ή, εναλλακτικά, περίπου 6 εκατομμύρια ευρώ. Η Δικαιοσύνη θα κρίνει την κυριότητα και τις συμβατικές υποχρεώσεις. Πολιτικά, όμως, τα ερωτήματα τίθενται από τώρα: Πού κατέληξαν οι ποσότητες; Πώς αποτιμήθηκαν; Ποιος εισέπραξε τα έσοδα; Ποιος παρακολουθούσε ηλεκτρονικά τις ροές; Υπήρχε πραγματική αντιστοίχιση ανάμεσα σε όσα δηλώνονταν και σε όσα παραδίδονταν;

Δεν μπορεί ένα πρόγραμμα να πληρώνεται ακριβά για να συλλέγει υλικά και, στη συνέχεια, η δημόσια αρχή να προσφεύγει στα δικαστήρια για να μάθει ποιος έχει τα υλικά ή την αξία τους. Εδώ δεν μιλάμε για μία λογιστική διαφορά. Μιλάμε για τον πυρήνα της δημόσιας λογοδοσίας.

Η ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΗΡΧΕ ΑΠΟ ΤΟ 2012

Και τώρα έρχομαι σε ένα στοιχείο που δίνει στη σημερινή εκπομπή ιδιαίτερη βαρύτητα.

Στις 16 Μαρτίου 2012, ως βουλευτής Αχαΐας, κατέθεσα στη Βουλή την Αναφορά 3186 με τίτλο «Ανακύκλωση της διαπλοκής». Αφορούσε ειδικά την «Ανταποδοτική Ανακύκλωση Α.Ε.», τη συμμετοχή δήμων στο μετοχικό της κεφάλαιο και τη νομιμότητα των σχετικών χρηματικών καταβολών.

Η επίσημη απάντηση του τότε υπουργού Δικαιοσύνης Μιλτιάδη Παπαϊωάννου, με αριθμό 273 και ημερομηνία 27 Μαρτίου 2012, γνωστοποίησε κάτι εξαιρετικά σοβαρό: το VII Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με τις πράξεις 150/2009, 151/2009, 220/2009 και 442/2010, είχε κρίνει μη νόμιμες χρηματικές καταβολές από τους Δήμους Πειραιά, Πατρέων, Θεσσαλονίκης και Αθηναίων προς την «Ανταποδοτική Ανακύκλωση Α.Ε.» ως συμμετοχή στο ιδρυτικό της κεφάλαιο.

Αυτό σημαίνει ότι ήδη από τότε υπήρχαν επίσημες κοινοβουλευτικές προειδοποιήσεις και συγκεκριμένες κρίσεις του ανώτατου δημοσιονομικού δικαστηρίου. Κανείς δεν μπορεί να πει ότι ο χώρος ήταν ανέλεγκτος επειδή κανείς δεν είχε αντιληφθεί το πρόβλημα. Το πρόβλημα είχε τεθεί. Η πολιτεία είχε ενημερωθεί. Οι αρμόδιοι γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν.

Γι’ αυτό σήμερα το ερώτημα γίνεται βαρύτερο: ποια μέτρα λήφθηκαν μετά τις αποφάσεις αυτές; Ποιος παρακολούθησε τη συμμόρφωση; Πώς εξελίχθηκε το σύστημα στα χρόνια που ακολούθησαν; Και πώς, παρά τις προειδοποιήσεις, φτάσαμε στις συμβάσεις που σήμερα ερευνώνται;

ΤΟ 2014 ΖΗΤΗΣΑ ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΟΑΝ

Στις 24 Ιανουαρίου 2014, ως ανεξάρτητος βουλευτής, κατέθεσα την Αναφορά 2362 ζητώντας κατεπείγουσα έρευνα στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης. Απευθυνόταν στους υπουργούς Δικαιοσύνης, Εργασίας και Εσωτερικών. Στην επίσημη ηλεκτρονική καρτέλα της Βουλής δεν υπάρχει αναρτημένη απάντηση.

Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους κατέθεσα την Ερώτηση 5028: «Έως πότε, διαχείριση των απορριμμάτων με εργαλεία και μεθόδους του περασμένου αιώνα;». Στην απάντηση του υπουργού Περιβάλλοντος Γιάννη Μανιάτη, ο ίδιος ο ΕΟΑΝ παραδεχόταν ότι διέθετε μόλις περίπου το 35% των προβλεπόμενων οργανικών θέσεών του.

Αναλογιστείτε το: ο φορέας που είχε την ευθύνη να αξιολογεί, να εγκρίνει και να ελέγχει τα συστήματα ανακύκλωσης λειτουργούσε με περίπου το ένα τρίτο του προβλεπόμενου προσωπικού. Πώς γίνονταν οι έλεγχοι; Πόσο συχνά; Με ποια στοιχεία; Ποιοι πολιτικοί προϊστάμενοι γνώριζαν αυτήν την αδυναμία και τι έκαναν για να την αντιμετωπίσουν;

Η υποστελέχωση δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Όταν αφορά έναν φορέα που εποπτεύει εκατομμύρια ευρώ, συμβάσεις, εισφορές παραγωγών και ευρωπαϊκούς στόχους, γίνεται πολιτική επιλογή με πραγματικές οικονομικές συνέπειες.

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΕΣ ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ

Εδώ βρίσκεται η ουσία της σημερινής παρέμβασης. Οι πολιτικές ευθύνες πρέπει να αναζητηθούν ανεξάρτητα από την τελική ποινική αξιολόγηση. Ποιοι υπουργοί ενέκριναν το πλαίσιο χρηματοδότησης; Ποιοι περιφερειάρχες και διοικήσεις φορέων ενέκριναν τους διαγωνισμούς; Ποιοι υπηρεσιακοί παράγοντες εισηγήθηκαν τους όρους; Ποιοι παρέλαβαν τον εξοπλισμό; Ποιοι πιστοποίησαν ότι όλα λειτουργούν και ότι οι δαπάνες είναι επιλέξιμες;

Και οι ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες πρέπει να διερευνηθούν χωρίς εξαίρεση. Όχι να προδικαστούν. Να διερευνηθούν. Αν υπήρξε ζημία του Δημοσίου ή των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν υπήρξε απιστία, απάτη, ψευδής πιστοποίηση, νόθευση ανταγωνισμού, αθέμιτη επιρροή ή άλλη αξιόποινη πράξη, αυτό θα το κρίνουν οι αρμόδιοι εισαγγελείς και δικαστές πάνω στα αποδεικτικά στοιχεία.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει αρμοδιότητα για αδικήματα που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν κατά την έρευνα προκύψουν στοιχεία για πολιτικά πρόσωπα, η θεσμική διαδικασία πρέπει να κινηθεί αμέσως. Καμία καθυστέρηση που οδηγεί σε παραγραφή. Καμία επιλεκτική ασυλία. Καμία δικογραφία σε συρτάρι.

Οι πολιτικές ευθύνες δεν παραγράφονται στη συνείδηση του λαού. Οι ποινικές ευθύνες, εάν αποδειχθούν, δεν επιτρέπεται να χαθούν πίσω από διαδικαστικά τεχνάσματα.

ΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ ΠΟΥ ΚΡΑΤΗΣΑΝ ΤΟΝ ΦΑΚΕΛΟ ΑΝΟΙΚΤΟ

Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε τη συμβολή όσων ερεύνησαν την υπόθεση. Η εφημερίδα «δημοκρατία» και η Μαρία Παναγιώτου επανήλθαν με σειρά αποκαλύψεων. Οι Data Journalists και ο Άρης Χατζηγεωργίου δημοσίευσαν στοιχεία από τα πορίσματα της ΕΔΕΛ. Η «Μπαμ στο Ρεπορτάζ» και ο Βαγγέλης Τριάντης ανέδειξαν τις έρευνες και τις κατασχέσεις. Το Reporters United έθεσε ευθέως το ζήτημα στη Λάουρα Κοβέσι. Ρεπορτάζ δημοσίευσαν επίσης η «Καθημερινή», η «Εφημερίδα των Συντακτών», ο ΣΚΑΪ, το Capital.gr, «Το Ποντίκι», το The Press Project, το Thriassio και το ΕΔΩΛΙΟ5.

Δεν είναι ζήτημα δημοσιογραφικού ανταγωνισμού. Είναι ζήτημα δημοκρατίας. Όταν διαφορετικές δημοσιογραφικές έρευνες συγκλίνουν στην ανάγκη θεσμικού ελέγχου, η εξουσία οφείλει να απαντά με έγγραφα και όχι με δημόσιες σχέσεις.

ΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ

Απαιτούμε να δοθούν στη δημοσιότητα, με τις νόμιμες εξαιρέσεις για την ενεργή ποινική έρευνα: όλες οι συμβάσεις και οι τροποποιήσεις τους· οι τεχνικές προδιαγραφές και οι συγκριτικές κοστολογήσεις· τα προσωρινά και τελικά πορίσματα της ΕΔΕΛ· οι δημοσιονομικές διορθώσεις ανά φορέα· τα πρωτόκολλα παραλαβής· τα στοιχεία λειτουργίας κάθε πολυκέντρου· οι πραγματικές ποσότητες που συλλέχθηκαν· οι δηλώσεις στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων· τα έσοδα από τη διάθεση των υλικών· και η αλληλογραφία των αρμόδιων υπουργείων, του ΕΟΑΝ, των περιφερειών και των φορέων διαχείρισης.

Να μάθουμε επίσης πόσα από τα 248 πολυκέντρα λειτουργούν σήμερα, πόσα υπολειτουργούν, πόσα έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας και ποιο ήταν το πραγματικό αποτέλεσμα ανακύκλωσης ανά ευρώ δημόσιας δαπάνης.

Και επειδή ενώ ερευνώνται τα παλιά εμφανίζονται νέοι διαγωνισμοί για χιλιάδες μηχανήματα επιστροφής συσκευασιών, απαιτούμε πλήρη διαφάνεια στους νέους όρους, ουσιαστικό ανταγωνισμό και έλεγχο πριν δεσμευθούν νέα εκατομμύρια. Η συμμετοχή μιας εταιρείας σε διαγωνισμό δεν αποτελεί από μόνη της παρανομία. Η εκκρεμής έρευνα, όμως, επιβάλλει αυξημένη θεσμική επαγρύπνηση.

ΚΛΕΙΣΙΜΟ – ΘΑ ΕΠΑΝΕΡΧΟΜΑΣΤΕ

Εμείς δεν ισχυριζόμαστε ότι υποκαθιστούμε τους εισαγγελείς. Κάνουμε αυτό που οφείλει να κάνει η πολιτική: θέτουμε τα ερωτήματα, συγκεντρώνουμε τα δημόσια τεκμήρια, απαιτούμε λογοδοσία και αρνούμαστε τη λήθη.

Οι ανακοινώσεις του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Ελλάδος, οι κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις, τα κείμενα του Πολιτικού Καφενείου και το οπτικοακουστικό υλικό της εκπομπής «Το Μαξίμου ακούει;» θα συγκεντρωθούν σε τεκμηριωμένο φάκελο και θα αποσταλούν στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, για αξιολόγηση από τις αρμόδιες αρχές.

Γνωρίζουμε ότι είναι δύσκολο για το σύστημα εξουσίας να επιτρέψει την πλήρη αποκάλυψη μιας υπόθεσης όταν αυτή αγγίζει υπουργεία, περιφέρειες, διοικήσεις και μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Αλλά η κοινωνία δεν μπορεί να αποδεχθεί ότι τα ποντίκια που τυχόν ροκάνισαν δημόσιο και ευρωπαϊκό χρήμα θα μείνουν στο σκοτάδι. Όποιος ευθύνεται πρέπει να εντοπιστεί με νόμιμα αποδεικτικά μέσα, να κατονομαστεί από τη Δικαιοσύνη και να λογοδοτήσει.

Θα επανέλθουμε. Και πάλι. Και πάλι. Και πάλι. Θα παρακολουθούμε κάθε δικαστική, διοικητική και πολιτική εξέλιξη. Θα ζητούμε ονόματα, αριθμούς, συμβάσεις και λογαριασμό.

Γιατί η ανακύκλωση είναι δημόσιο αγαθό. Δεν είναι μηχανισμός ανακύκλωσης δημόσιου χρήματος. Και αυτή τη φορά ο φάκελος δεν θα κλείσει αθόρυβα.

Το Μαξίμου ακούει;

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ – ΔΕΝ ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ

• Βουλή των Ελλήνων: Αναφορά 3186/16-3-2012 και απάντηση Υπουργού Δικαιοσύνης 273/27-3-2012.
• Βουλή των Ελλήνων: Αναφορά 2362/24-1-2014 για κατεπείγουσα έρευνα στον ΕΟΑΝ.
• Βουλή των Ελλήνων: Ερώτηση 5028/27-11-2014 και απάντηση ΥΠΕΚΑ/ΕΟΑΝ της 17-12-2014.
• Ρεπορτάζ Καθημερινής, Εφημερίδας των Συντακτών, δημοκρατίας, Data Journalists, Reporters United, Μπαμ στο Ρεπορτάζ, ΣΚΑΪ, Capital.gr, Το Ποντίκι, The Press Project, Thriassio και ΕΔΩΛΙΟ5, 2024-2026.
• Ανακοινώσεις και δημόσιες θέσεις της ΤΕΧΑΝ, όπως δημοσιεύθηκαν τον Ιούλιο 2026.

Νομική επισήμανση: Σε όλη την εκπομπή διακρίνονται οι επίσημα επιβεβαιωμένες πράξεις και έρευνες από τους δημοσιογραφικούς ισχυρισμούς και τις υπό διερεύνηση ενδείξεις. Όλα τα ερευνώμενα πρόσωπα και εταιρείες τεκμαίρονται αθώα μέχρι την έκδοση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ

Για θέματα που αναγράφονται από το διαδίκτυο ή τις εικόνες, όπου πάντα σημειώνεται ευκρινώς η πηγή, αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να αφαιρέσουμε αμέσως. Να επισημανθεί ακόμη ότι οι απόψεις του ιστολογίου, ή των αποσταλθέντων κειμένων σε μας, του/τα οποίου/α αναρτούμε δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε με το περιεχόμενο και πιστεύουμε ως εκ τούτου δεν φέρουμε ευθύνη από τον νόμο. Από τη στιγμή που απηχούν αποκλειστικά και μόνο τις απόψεις τους.