ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ: ΚΑΙΓΕΤΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ – Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΡΧΙΖΕΙ ΟΤΑΝ ΦΑΝΟΥΝ ΟΙ ΦΛΟΓΕΣ

Φίλες και φίλοι, νέες και νέοι,

σήμερα δεν συναντιόμαστε για μια συνηθισμένη πολιτική συζήτηση.

Σήμερα η Ελλάδα καίγεται. Καίγονται τα δάση μας. Καίγονται τα ζώα μας. Καίγονται σπίτια, περιουσίες, καλλιέργειες και επιχειρήσεις.

Καίγονται οι κόποι μιας ολόκληρης ζωής.

Και μαζί με όλα αυτά, καίγεται ένα ακόμη κομμάτι της εμπιστοσύνης του Έλληνα πολίτη προς ένα κράτος που κάθε χρόνο διαβεβαιώνει ότι είναι καλύτερα προετοιμασμένο και κάθε χρόνο αποδεικνύεται ότι εξακολουθεί να τρέχει πίσω από τις φλόγες.

Αυτή την ώρα, στον Κιθαιρώνα και στο Πόρτο Γερμενό, ένα πολύτιμο πευκοδάσος δοκιμάζεται από μια ανεξέλεγκτη πυρκαγιά. Οι περιοχές Αγία Παρασκευή, Άγιος Νεκτάριος και Κρύο Πηγάδι βρέθηκαν σε άμεσο κίνδυνο, εστάλησαν μηνύματα εκκένωσης μέσω του 112 και έχουν αναφερθεί ζημιές σε κατοικίες. Οι άνεμοι οδήγησαν τη φωτιά προς τον Κιθαιρώνα και την Ψάθα, δυσχεραίνοντας δραματικά τις επιχειρήσεις. (Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ⁠)

Τις προηγούμενες ημέρες, τρεις πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος.

Τρεις άνθρωποι που δεν έκαναν δηλώσεις από ένα κλιματιζόμενο γραφείο.

Μπήκαν μέσα στη φωτιά.

Πήγαν εκεί όπου οι περισσότεροι άνθρωποι προσπαθούν να φύγουν.

Στις οικογένειές τους, στους συναδέλφους τους και σε ολόκληρο το Πυροσβεστικό Σώμα οφείλουμε σεβασμό, ευγνωμοσύνη και σιωπή μπροστά στη θυσία τους. (Αρχική – ΡΙΚ News⁠)

Αλλά η τιμή προς τους νεκρούς πυροσβέστες δεν επιτρέπεται να εξαντλείται σε συλλυπητήρια μηνύματα.

Τους τιμούμε πραγματικά όταν ερευνούμε τι συνέβη.

Όταν εξετάζουμε με ποια μέσα επιχειρούσαν.

Όταν ρωτάμε αν υπήρχε επαρκής δύναμη, επαρκής συντονισμός, έγκαιρη αναγνώριση του κινδύνου και ασφαλής επιχειρησιακός σχεδιασμός.

Και πάνω απ’ όλα, όταν απαιτούμε να μη χαθεί ξανά ανθρώπινη ζωή από ελλείψεις που μπορούσαν να είχαν προβλεφθεί και αντιμετωπιστεί.

ΔΕΝ ΑΡΝΟΥΜΑΣΤΕ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι από την αρχή. Η κλιματική κρίση είναι πραγματική.

Οι παρατεταμένοι καύσωνες, η ξηρασία, οι χαμηλές βροχοπτώσεις, η αφυδάτωση της βλάστησης και οι ισχυροί άνεμοι δημιουργούν συνθήκες μέσα στις οποίες μια μικρή εστία μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να μετατραπεί σε πύρινο μέτωπο τεράστιας ισχύος.

Οι μεγάλες πυρκαγιές δεν αποτελούν μόνο ελληνικό φαινόμενο. Το 2025 καταγράφηκε ως εξαιρετικά επιβαρυμένο έτος πυρκαγιών στην Ευρώπη, ενώ και το 2026 χώρες της Μεσογείου αντιμετωπίζουν μεγάλες καταστροφές. (dasarxeio.com⁠)

Αλλά η αναγνώριση της κλιματικής κρίσης δεν σημαίνει πολιτική αμνηστία.

Ακριβώς το αντίθετο. Όσο αυξάνεται ο κίνδυνος, τόσο μεγαλώνει η ευθύνη του κράτους να προετοιμάζεται.

Όταν γνωρίζεις ότι οι πυρκαγιές θα είναι συχνότερες, ταχύτερες και πιο καταστροφικές, δεν δικαιούσαι να σχεδιάζεις με τις προδιαγραφές του χθες.

Η κλιματική κρίση μπορεί να εξηγήσει γιατί μια φωτιά γίνεται πιο επιθετική.

Δεν εξηγεί από μόνη της:

γιατί δεν έχουν καθαριστεί κρίσιμες δασικές ζώνες, γιατί δεν συντηρούνται επαρκώς οι δασικοί δρόμοι, γιατί δεν υπάρχουν παντού λειτουργικές αντιπυρικές ζώνες, γιατί παραμένουν κενά σε προσωπικό, γιατί καθυστερούν προμήθειες, γιατί ο παλιός στόλος εξακολουθεί να σηκώνει δυσανάλογο βάρος, γιατί η πρόληψη παραμένει κατακερματισμένη ανάμεσα σε υπουργεία, δασαρχεία, δήμους, περιφέρειες και υπηρεσίες.

Η κυβέρνηση δεν ευθύνεται επειδή φυσάει. Ευθύνεται, όμως, για το πόσο προετοιμασμένο είναι το κράτος όταν αρχίζει να φυσάει. Δεν ευθύνεται επειδή σημειώνονται ακραίες θερμοκρασίες.

Ευθύνεται για το αν έχει μειώσει εγκαίρως την καύσιμη ύλη, αν έχει ανοίξει προσβάσεις, αν έχει εξασφαλίσει νερό, αν έχει τοποθετήσει επιτηρητές, αν έχει οργανώσει δυνάμεις πρώτης προσβολής και αν έχει εκπαιδεύσει τους κατοίκους κάθε επικίνδυνης περιοχής.

ΕΠΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΡΚΕΤΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΚΡΙΘΕΙ ΜΙΑ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν βρίσκεται στην αρχή της διακυβέρνησής του.

Δεν ανέλαβε πριν από μερικούς μήνες. Κυβερνά από τον Ιούλιο του 2019. Επτά χρόνια είναι αρκετός χρόνος για να σχεδιάσεις ένα νέο σύστημα Πολιτικής Προστασίας. Είναι αρκετός χρόνος για να καταγράψεις τις ανάγκες του Πυροσβεστικού Σώματος.

Είναι αρκετός χρόνος για να δρομολογήσεις προμήθειες, να ανανεώσεις οχήματα, να ενισχύσεις υπηρεσίες, να δημιουργήσεις συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και να μετατρέψεις την πρόληψη από εποχική αγγαρεία σε μόνιμη κρατική πολιτική.

Και κυρίως, επτά χρόνια είναι αρκετός χρόνος για να κριθείς από το αποτέλεσμα.

Το 2021, η Βόρεια Εύβοια υπέστη μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές καταστροφές στη σύγχρονη ιστορία της χώρας, με περίπου 509.000 έως 520.000 στρέμματα καμένης έκτασης, ανάλογα με τη μέθοδο καταγραφής. (kissfm89⁠)

Το 2023, στη Ρόδο κάηκαν περίπου 175.000 στρέμματα.

Την ίδια χρονιά, η πυρκαγιά στον Έβρο και στη Δαδιά έφθασε περίπου τα 900.000 με 960.000 στρέμματα και χαρακτηρίστηκε από τις μεγαλύτερες που έχουν καταγραφεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. (kissfm89⁠)

Στην τριετία 2021–2023, οι συνολικές καμένες εκτάσεις στην Ελλάδα έφθασαν σε εκατομμύρια στρέμματα.

Τα στοιχεία αυτά δεν αποδεικνύουν ότι κάθε πυρκαγιά μπορούσε οπωσδήποτε να είχε σβήσει αμέσως.

Αποδεικνύουν, όμως, ότι η χώρα αντιμετωπίζει πια έναν μόνιμο, επαναλαμβανόμενο και στρατηγικού χαρακτήρα κίνδυνο.

Δεν μιλάμε για ένα απρόβλεπτο περιστατικό.

Μιλάμε για μια απειλή που επιστρέφει κάθε καλοκαίρι.

Και όταν μια απειλή επαναλαμβάνεται, η αποτυχία πρόβλεψης παύει να είναι ατυχία.

Γίνεται πολιτική ανεπάρκεια.

ΤΟ «ΕΠΙΤΕΛΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ» ΚΡΙΝΕΤΑΙ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ

Η κυβέρνηση παρουσίασε το λεγόμενο «επιτελικό κράτος» ως ένα σύστημα ταχύτητας, συντονισμού και αποτελεσματικότητας.

Στην πράξη, όμως, η Πολιτική Προστασία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το πρόβλημα των πολλών αρμοδιοτήτων και των πολλών συναρμόδιων φορέων.

Άλλος έχει την ευθύνη για το δάσος. Άλλος για τους δρόμους. Άλλος για τους καθαρισμούς. Άλλος για τα ρέματα. Άλλος για τις κατοικημένες περιοχές. Άλλος για την αποκομιδή των υπολειμμάτων. Άλλος για την κατάσβεση.

Και όταν έρθει η καταστροφή, αρχίζει το γνωστό γαϊτανάκι:

ο ένας δείχνει τον άλλον. Η κυβέρνηση δείχνει τους δήμους. Οι δήμοι δείχνουν την ανεπαρκή χρηματοδότηση. Οι περιφέρειες επικαλούνται περιορισμένες αρμοδιότητες. Οι υπηρεσίες αναφέρουν ελλείψεις προσωπικού.

Και ο πολίτης βλέπει το σπίτι του να καίγεται χωρίς να γνωρίζει ποιος ήταν τελικά υπεύθυνος να έχει καθαρίσει τον δρόμο, να έχει ανοίξει την αντιπυρική ζώνη ή να έχει απομακρύνει την ξερή βλάστηση.

Για το 2026, το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε χρηματοδότηση 50 εκατομμυρίων ευρώ προς τους δήμους για δράσεις πυροπροστασίας, αυξημένη κατά 25% σε σχέση με τα 40 εκατομμύρια του 2025. Αυτό πρέπει να αναγνωριστεί ως πραγματικό δεδομένο. (Υπουργείο Εσωτερικών⁠)

Αλλά χρειάζεται να τεθεί το ουσιαστικό ερώτημα:

Αρκούν 50 εκατομμύρια ευρώ για 332 δήμους, όταν τα ποσά αυτά πρέπει να καλύψουν καθαρισμούς, μισθώσεις μηχανημάτων, συντήρηση δασικών και αγροτικών δρόμων, αποψιλώσεις, δεξαμενές, υδροστόμια, πυροφυλάκια, έκτακτο προσωπικό και δεκάδες ακόμη ανάγκες;

Ο απλός αριθμητικός μέσος όρος αντιστοιχεί περίπου σε 150.000 ευρώ ανά δήμο, παρότι βεβαίως η κατανομή δεν γίνεται ισόποσα.

Για έναν μικρό δήμο το ποσό μπορεί να είναι σημαντικό.

Για έναν μεγάλο, ορεινό ή δασικό δήμο, με εκατοντάδες χιλιόμετρα δρόμων και τεράστιες εκτάσεις, μπορεί να είναι ανεπαρκέστατο.

Η αύξηση της χρηματοδότησης είναι θετική.

Δεν αποτελεί, όμως, από μόνη της απόδειξη επαρκούς πρόληψης.

Το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα ανακοινώθηκαν.

Είναι πότε δόθηκαν, πού χρησιμοποιήθηκαν, τι έργο παρήχθη, ποιος το έλεγξε και αν οι κρίσιμες παρεμβάσεις είχαν ολοκληρωθεί πριν αρχίσει η αντιπυρική περίοδος.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΙΓΙΣ»: ΜΕΓΑΛΟ ΣΧΕΔΙΟ, ΑΡΓΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ

Το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» παρουσιάστηκε ως η μεγάλη μεταρρύθμιση της ελληνικής Πολιτικής Προστασίας.

Ο προϋπολογισμός του φθάνει περίπου τα 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ και περιλαμβάνει πυροσβεστικά αεροσκάφη και ελικόπτερα, οχήματα, drones, αισθητήρες, κάμερες, μετεωρολογικό εξοπλισμό, συστήματα επικοινωνίας και σύγχρονες υποδομές διοίκησης. (Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης⁠)

Δεν είναι ακριβές να πούμε ότι δεν έχει γίνει τίποτε.

Έχουν υπογραφεί συμβάσεις.

Έχουν προκηρυχθεί έργα.

Έχουν αρχίσει ορισμένες παραδόσεις οχημάτων και άλλου εξοπλισμού.

Η κυβέρνηση είχε ανακοινώσει ότι τρία ελικόπτερα Leonardo αναμένονταν τον Μάιο του 2026 και ότι θα ακολουθούσαν τα πρώτα δύο Super Puma. (Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης⁠)

Ταυτόχρονα, όμως, τα επτά νέα Canadair CL-515 ή αντίστοιχης νέας γενιάς δεν ήταν δυνατόν να ενταχθούν άμεσα στον στόλο. Σύμφωνα με το επίσημο χρονοδιάγραμμα, οι πρώτες δύο παραδόσεις τοποθετούνται το 2027, ενώ οι υπόλοιπες εκτείνονται έως το 2030. (Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης⁠)

Αυτό ακριβώς είναι το πολιτικό ζήτημα.

Η χώρα ανακοίνωσε ένα τεράστιο πρόγραμμα μετά τις μεγάλες καταστροφές.

Αλλά το μεγαλύτερο μέρος του βαρέος εξοπλισμού χρειάζεται χρόνια για να μετατραπεί από σύμβαση σε επιχειρησιακό μέσο.

Η κυβέρνηση γνώριζε ότι οι διαδικασίες προμήθειας αεροσκαφών είναι χρονοβόρες.

Γνώριζε ότι ο υπάρχων στόλος γερνάει.

Γνώριζε τις ανάγκες μετά το Μάτι, μετά την Εύβοια και μετά τη Δαδιά.

Επομένως, δεν αρκεί σήμερα να μας λέει ότι ο εξοπλισμός «έρχεται».

Το ερώτημα είναι γιατί δεν είχε έρθει νωρίτερα.

Γιατί έπρεπε να προηγηθούν τεράστιες καταστροφές για να αρχίσει η χώρα να δημιουργεί την υποδομή που όφειλε ήδη να διαθέτει;

Και γιατί, μέχρι να ολοκληρωθούν οι παραδόσεις, δεν παρουσιάστηκε ένα πειστικό μεταβατικό σχέδιο που να καλύπτει πλήρως τα επιχειρησιακά κενά;

ΤΑ ΕΝΑΕΡΙΑ ΜΕΣΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΑΓΙΚΗ ΛΥΣΗ

Ακούγεται συχνά το ερώτημα:

«Γιατί δεν πετούν τα αεροπλάνα;»

Η αλήθεια είναι ότι τα εναέρια μέσα δεν μπορούν να επιχειρούν υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.

Οι πολύ ισχυροί και μεταβαλλόμενοι άνεμοι, ο καπνός, η περιορισμένη ορατότητα, η μορφολογία του εδάφους και οι έντονες αναταράξεις μπορεί να κάνουν μια ρίψη αναποτελεσματική ή ακόμη και να θέσουν σε κίνδυνο το πλήρωμα.

Τα περισσότερα πυροσβεστικά αεροσκάφη επιχειρούν κατά τη διάρκεια της ημέρας, επειδή η νυχτερινή πτήση σε χαμηλό ύψος, μέσα σε καπνό, ορεινό ανάγλυφο και ισχυρούς ανέμους είναι εξαιρετικά επικίνδυνη.

Επομένως, δεν πρέπει να κατηγορούμε συλλήβδην τους πιλότους ούτε να απαιτούμε επιχειρήσεις αυτοκτονίας.

Οι πιλότοι της Πολεμικής Αεροπορίας και των πυροσβεστικών μέσων δίνουν κάθε καλοκαίρι μια τεράστια μάχη.

Η κριτική πρέπει να απευθύνεται στην πολιτική ηγεσία:

Γιατί στηρίζεται τόσο πολύ η κατάσβεση στην προσδοκία ότι θα φθάσουν αεροπλάνα;

Γιατί δεν υπάρχουν παντού αρκετές επίγειες δυνάμεις, δεξαμενές, πυροσβεστικοί κρουνοί, ανοιχτοί δρόμοι και ζώνες ανάσχεσης;

Γιατί η πρώτη προσβολή μιας φωτιάς δεν ενισχύεται σε κάθε ορεινό και δασικό δήμο με μικρές, ευέλικτες μονάδες που μπορούν να φθάσουν μέσα στα πρώτα λεπτά;

Η αεροπυρόσβεση είναι πολύτιμη.

Αλλά καμία σοβαρή χώρα δεν μπορεί να στηρίζει ολόκληρη την πολιτική πυροπροστασίας στο αν θα προλάβει να φθάσει ένα Canadair πριν πέσει ο ήλιος ή πριν ενισχυθεί ο άνεμος.

ΟΙ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΙΔΙΟΚΤΗΤΟΣ ΣΤΟΛΟΣ

Η Ελλάδα χρησιμοποιεί κάθε χρόνο και μισθωμένα εναέρια μέσα.

Η ενοικίαση δεν είναι από μόνη της παράλογη.

Σε μια χώρα με έντονα εποχικό κίνδυνο, η μίσθωση ειδικών μέσων μπορεί να συμπληρώνει τον κρατικό στόλο και να δίνει ευελιξία σε περιόδους αυξημένης επικινδυνότητας.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν η προσωρινή λύση γίνεται μόνιμη εξάρτηση.

Όταν κάθε χρόνο δαπανώνται μεγάλα ποσά για μισθώσεις, ενώ η ανανέωση του κρατικού στόλου καθυστερεί, η κοινωνία δικαιούται να ζητά πλήρη λογοδοσία:

Πόσο κοστίζει κάθε μίσθωση;

Πόσες ώρες πτήσης εξασφαλίζει;

Ποια είναι η διαθεσιμότητα κάθε μέσου;

Πώς συγκρίνεται το κόστος της μακροχρόνιας μίσθωσης με την αγορά, συντήρηση και στελέχωση ιδιόκτητων μέσων;

Ποιο είναι το δεκαετές επιχειρησιακό σχέδιο της χώρας;

Δεν ισχυριζόμαστε ότι όλα τα εναέρια μέσα πρέπει να είναι ιδιόκτητα.

Ισχυριζόμαστε ότι ο βασικός πυρήνας της εθνικής πυρόσβεσης δεν μπορεί να εξαρτάται μονίμως από έκτακτες, εποχικές και ακριβές λύσεις.

ΟΙ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΕΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΛΩΣΙΜΟΙ

Το σημαντικότερο μέσο πυρόσβεσης δεν είναι το αεροπλάνο. Είναι ο άνθρωπος.

Οι μόνιμοι πυροσβέστες, οι εποχικοί πυροσβέστες, οι δασοκομάντος, οι εθελοντές, οι πιλότοι, οι χειριστές μηχανημάτων και οι εργαζόμενοι των δήμων σηκώνουν κάθε καλοκαίρι το βάρος μιας εθνικής μάχης.

Το ίδιο το κράτος έχει αναγνωρίσει, σε νομοθετικά και κοινοβουλευτικά κείμενα, την ύπαρξη σημαντικών οργανικών κενών στο Πυροσβεστικό Σώμα. Για το 2026 είχε προβλεφθεί η ενίσχυση του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με περισσότερες από 1.000 προσλήψεις, στοιχείο που επίσης πρέπει να καταγραφεί. (Ελληνική Βουλή⁠)

Αλλά οι προσλήψεις πρέπει να εξετάζονται σε συνάρτηση με τις αποχωρήσεις, τις συνταξιοδοτήσεις, τις πραγματικές οργανικές ανάγκες και τη γεωγραφική κατανομή.

Ένας συνολικός αριθμός δεν απαντά στα κρίσιμα ερωτήματα:

Πόσοι πυροσβέστες λείπουν από κάθε υπηρεσία;

Πόσα πληρώματα είναι πλήρη;

Πόσοι άνθρωποι εργάζονται εξαντλητικά ωράρια;

Πόσες ημέρες ανάπαυσης χάνονται;

Πόσοι εποχικοί διαθέτουν πολύχρονη εμπειρία, αλλά κάθε χειμώνα επιστρέφουν στην ανεργία;

Μετά τον θάνατο των τριών πυροσβεστών, οι εποχικοί πυροσβέστες άσκησαν σκληρή κριτική στην κυβέρνηση, μιλώντας για υποκρισία και για ανακοινώσεις που δεν ανταποκρίνονται στις συνθήκες που βιώνουν. (in.gr⁠)

Η Πολιτεία δεν μπορεί να αποκαλεί κάποιον ήρωα όταν πεθαίνει και να τον αντιμετωπίζει ως προσωρινό εργαζόμενο όταν επιβιώνει.

Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΧΑΜΕΝΗ ΜΑΧΗ

Η αρχαία ελληνική ρήση παραμένει επίκαιρη:

«Κάλλιον το προλαμβάνειν ή το θεραπεύειν».

Και στο ζήτημα των πυρκαγιών θα μπορούσαμε να την αποδώσουμε πιο απλά:

Καλύτερα να προλαμβάνεις, παρά να τρέχεις και να μη φτάνεις.

Η πρόληψη δεν είναι μια αφηρημένη έννοια.

Σημαίνει συγκεκριμένα έργα:

Καθαρισμό και διαχείριση της καύσιμης ύλης.

Συντήρηση και διάνοιξη δασικών δρόμων.

Αντιπυρικές ζώνες, σχεδιασμένες επιστημονικά και όχι πρόχειρα.

Δεξαμενές και σημεία υδροληψίας.

Χαρτογράφηση των επικίνδυνων οικισμών.

Έλεγχο του ηλεκτρικού δικτύου.

Συνεχή επιτήρηση με πυροφυλάκια, κάμερες, drones και περιπολίες.

Εκπαίδευση των πολιτών.

Σχέδια εκκένωσης που έχουν δοκιμαστεί στην πράξη και όχι απλώς κατατεθεί σε έναν φάκελο.

Ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας με δασολόγους, δασοπόνους και εργάτες.

Ελεγχόμενη βόσκηση και επιστημονικά οργανωμένες προδιαγεγραμμένες καύσεις, όπου επιτρέπονται και μπορούν να γίνουν με ασφάλεια.

Και πάνω απ’ όλα, μόνιμη παρουσία μέσα στο δάσος όλον τον χρόνο.

Δεν προστατεύεται το δάσος μόνο από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο.

Η πυροπροστασία του καλοκαιριού αρχίζει το προηγούμενο φθινόπωρο.

Αρχίζει με τη διαχείριση της βλάστησης, την απομάκρυνση νεκρής ύλης, τη συντήρηση των υποδομών και την εκπαίδευση του προσωπικού.

Όταν οι καθαρισμοί αρχίζουν λίγο πριν από την αντιπυρική περίοδο, η Πολιτεία έχει ήδη καθυστερήσει.

ΟΙ ΑΝΑΔΑΣΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Μετά τη φωτιά, αρχίζει ένας δεύτερος κίνδυνος.

Η διάβρωση του εδάφους.

Οι πλημμύρες.

Οι κατολισθήσεις.

Η απώλεια γόνιμης γης.

Η καταστροφή της τοπικής οικονομίας.

Η αναδάσωση δεν μπορεί να είναι σύνθημα ούτε μια τελετή φύτευσης με κάμερες.

Σε πολλές μεσογειακές περιοχές το δάσος μπορεί να αναγεννηθεί φυσικά, αρκεί να προστατευθεί από τη βόσκηση, τη νέα πυρκαγιά, την καταπάτηση και τη διάβρωση.

Σε άλλες περιοχές χρειάζονται στοχευμένες φυτεύσεις.

Η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται από επιστήμονες, με βάση το οικοσύστημα, το έδαφος, την κλίση, τη βροχόπτωση και το είδος της προηγούμενης βλάστησης.

Το κράτος οφείλει να δημοσιεύει για κάθε μεγάλη πυρκαγιά: πόση έκταση κάηκε, ποια αντιδιαβρωτικά έργα έγιναν, ποια αντιπλημμυρικά έργα ολοκληρώθηκαν, ποια έκταση αφέθηκε σε φυσική αναγέννηση, ποια έκταση αναδασώθηκε, πόσα χρήματα διατέθηκαν, ποιος ήταν ο ανάδοχος, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα, και ποιος ελέγχει το αποτέλεσμα.

Χωρίς αυτή τη διαφάνεια, η αναδάσωση κινδυνεύει να παραμένει μια λέξη που επαναλαμβάνεται μετά από κάθε καταστροφή και ξεχνιέται μόλις φύγουν οι κάμερες.

ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΤΟ 112

Το 112 έχει σώσει ζωές.

Η έγκαιρη εκκένωση είναι σημαντική και κανείς υπεύθυνος άνθρωπος δεν πρέπει να την υποτιμά.

Μετά την τραγωδία στο Μάτι, η οργανωμένη προειδοποίηση των πολιτών αποτελεί αναγκαίο εργαλείο.

Αλλά η εκκένωση δεν είναι πυροπροστασία.

Είναι το τελευταίο καταφύγιο όταν η πυροπροστασία δεν μπόρεσε να συγκρατήσει τη φωτιά.

Ένα κράτος δεν μπορεί να θεωρεί επιτυχία ότι οι πολίτες πρόλαβαν να φύγουν, όταν άφησαν πίσω τους σπίτια, ζώα, καλλιέργειες και ολόκληρους οικισμούς να καίγονται.

Η προστασία της ανθρώπινης ζωής είναι η πρώτη προτεραιότητα.

Αλλά αμέσως μετά έρχεται η προστασία της περιουσίας, του φυσικού πλούτου και της δυνατότητας των ανθρώπων να επιστρέψουν στον τόπο τους.

Δεν μπορεί η μοναδική κρατική στρατηγική να είναι:

«Εκκενώστε και μετά θα καταγράψουμε τις ζημιές».

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Στο υπουργικό συμβούλιο, ο πρωθυπουργός εξέφρασε τη θλίψη του για τους νεκρούς πυροσβέστες και μίλησε για ενίσχυση της θωράκισης της χώρας απέναντι στην κλιματική κρίση. (euronews⁠)

Η θλίψη του είναι ανθρώπινα σεβαστή.

Αλλά ένας πρωθυπουργός δεν κρίνεται μόνο από το αν πονά για μια καταστροφή.

Κρίνεται από το αν αναλαμβάνει την ευθύνη για όσα μπορούσαν να είχαν γίνει και δεν έγιναν.

Η πολιτική ευθύνη δεν σημαίνει ότι ο πρωθυπουργός άναψε τη φωτιά.

Ούτε σημαίνει ότι κάθε καταστροφή μπορούσε να αποτραπεί ολοκληρωτικά.

Σημαίνει ότι η κυβέρνηση λογοδοτεί για:

την κατάσταση του μηχανισμού, την επάρκεια της πρόληψης, την ταχύτητα των προμηθειών, τη στελέχωση των υπηρεσιών, τον συντονισμό των φορέων, τη χρηματοδότηση των δήμων, την ασφάλεια των πυροσβεστών, και το αποτέλεσμα των πολιτικών που εφαρμόστηκαν επί επτά χρόνια.

Δεν μπορεί κάθε φορά να φταίει αποκλειστικά η κλιματική κρίση. Δεν μπορεί κάθε φορά να φταίει ο άνεμος. Δεν μπορεί κάθε φορά να φταίει ένας δήμος, ένας ιδιώτης, ένας εμπρηστής, ένα καλώδιο ή μια «πρωτοφανής συνθήκη».

Αυτά μπορεί να είναι οι αιτίες έναρξης ή οι παράγοντες εξάπλωσης.

Η ευθύνη του κράτους είναι να έχει προετοιμαστεί ακριβώς γι’ αυτά.

Και όταν η ίδια δικαιολογία επαναλαμβάνεται επί επτά χρόνια, παύει να είναι εξήγηση.

Γίνεται ομολογία αποτυχίας.

Η ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ

Εμείς δεν θέλουμε να περιοριστούμε στην καταγγελία.

Προτείνουμε τη δημιουργία ενός νέου εθνικού συστήματος πρόληψης και πρώτης επέμβασης.

Πρώτον, μόνιμο Εθνικό Σώμα Δασοπροστασίας, σε συνεργασία με το Πυροσβεστικό Σώμα και τις Δασικές Υπηρεσίες.

Ένα σώμα με επαγγελματικό πυρήνα, εποχική ενίσχυση και πιστοποιημένους εθελοντές.

Όχι ανεκπαίδευτους πολίτες μέσα στις φλόγες.

Εκπαιδευμένους ανθρώπους που θα επιτηρούν, θα καθαρίζουν, θα συντηρούν υποδομές και θα πραγματοποιούν πρώτη επέμβαση με μικρά οχήματα και δεξαμενές.

Δεύτερον, πολυετές πρόγραμμα αντιπυρικών ζωνών και δασικών δρόμων με δημόσιο χάρτη έργων.

Κάθε πολίτης να μπορεί να γνωρίζει τι προβλέφθηκε, τι χρηματοδοτήθηκε και τι ολοκληρώθηκε στην περιοχή του.

Τρίτον, σταθερή χρηματοδότηση των δήμων με αντικειμενικά κριτήρια:

δασική έκταση, μορφολογία εδάφους, μήκος οδικού δικτύου, πληθυσμός, αριθμός οικισμών μέσα ή κοντά σε δάση, και ιστορικό πυρκαγιών.

Τέταρτον, ενιαίος ψηφιακός χάρτης κινδύνου με κάμερες, drones, αισθητήρες, δορυφορικά δεδομένα και τεχνητή νοημοσύνη, συνδεδεμένος με το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο.

Πέμπτον, πλήρης ανανέωση του επίγειου στόλου με σαφές χρονοδιάγραμμα απόσυρσης των παλαιότερων οχημάτων.

Έκτον, πολυετές σχέδιο εναέριων μέσων, που θα καθορίζει ποια μέσα πρέπει να είναι κρατικά, ποια μπορούν να μισθώνονται και ποια θα διατίθενται μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού rescEU.

Έβδομον, μόνιμη αξιοποίηση των έμπειρων εποχικών πυροσβεστών σε καθήκοντα πρόληψης και προετοιμασίας κατά τους χειμερινούς μήνες.

Όγδοον, εκπαίδευση των νέων στην πολιτική προστασία, στην πρόληψη και στην ασφαλή αντίδραση.

Όχι για να υποκαταστήσουν το κράτος.

Αλλά για να γνωρίζουν πώς προστατεύουν τη ζωή, πώς ειδοποιούν σωστά, πώς αποφεύγουν επικίνδυνες συμπεριφορές και πώς στηρίζουν οργανωμένα την κοινωνία τους.

Ένατον, ανεξάρτητος απολογισμός μετά από κάθε μεγάλη πυρκαγιά.

Τι λειτούργησε; Τι απέτυχε;

Πότε δόθηκε η πρώτη εντολή; Πόσες δυνάμεις έφθασαν; Ποια μέσα δεν ήταν διαθέσιμα; Ποιες εισηγήσεις δεν εφαρμόστηκαν;

Σε μια σοβαρή δημοκρατία, ο απολογισμός δεν γίνεται για να βρεθεί ένας αποδιοπομπαίος τράγος.

Γίνεται για να μην επαναληφθεί η αποτυχία.

ΜΗΝΥΜΑ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

Νέες και νέοι,

το δάσος δεν είναι ένα σκηνικό για τις διακοπές μας. Είναι ζωή. Είναι οξυγόνο. Είναι νερό. Είναι προστασία του εδάφους. Είναι καταφύγιο ζώων. Είναι εργασία, γεωργία, κτηνοτροφία, μελισσοκομία και τουρισμός. Είναι πολιτιστική και εθνική κληρονομιά.

Ένα πευκοδάσος μπορεί να καεί σε λίγες ώρες. Για να ξαναγίνει ώριμο δάσος, μπορεί να χρειαστούν δεκαετίες. Αυτό που παραδίδουμε στις επόμενες γενιές δεν είναι μόνο το δημόσιο χρέος και η οικονομία.

Είναι και η γη. Είναι τα βουνά. Είναι τα νερά. Είναι τα δάση.

Η προστασία του περιβάλλοντος δεν ανήκει αποκλειστικά σε καμία πολιτική παράταξη.

Είναι βαθιά πατριωτική υποχρέωση.

Γιατί πατριωτισμός δεν είναι μόνο να υψώνεις τη σημαία.

Είναι να παραδίδεις την πατρίδα σου ακέραιη, ζωντανή και καρποφόρα στα παιδιά που έρχονται.

Η χριστιανοδημοκρατική αντίληψη τοποθετεί τον άνθρωπο μέσα στη δημιουργία και όχι απέναντί της.

Η φύση δεν είναι λάφυρο.

Δεν μας ανήκει απεριόριστα.

Μας παραδόθηκε για να τη διαχειριστούμε με ευθύνη και να την παραδώσουμε στους επόμενους.

Όταν καίγεται ένα δάσος, δεν χάνεται μόνο ξυλεία ή οικονομική αξία.

Χάνονται φωλιές, ζώα, μνήμες, τοπία, πηγές, χώμα και ζωή που δεν μπορεί να φωνάξει ούτε να εκκενωθεί με μήνυμα του 112.

ΚΛΕΙΣΙΜΟ

Σήμερα δεν ζητούμε εύκολες παραιτήσεις για να εκτονωθεί η κοινωνική οργή και αύριο να συνεχιστούν όλα όπως πριν.

Ζητούμε λογοδοσία.

Ζητούμε αλήθεια.

Ζητούμε συγκεκριμένο απολογισμό.

Ζητούμε να μάθουμε ποια έργα πρόληψης έγιναν, ποια δεν έγιναν και γιατί.

Ποια μέσα παραδόθηκαν.

Ποια καθυστέρησαν.

Πόσες οργανικές θέσεις παραμένουν κενές.

Ποια είναι η πραγματική κατάσταση του στόλου.

Πού διατέθηκαν τα χρήματα.

Ποιος έλεγξε το αποτέλεσμα.

Και ζητούμε από τον πρωθυπουργό να μην κρύβεται πίσω από γενικές διεθνείς συγκρίσεις.

Η πολιτική δεν βαθμολογείται με βάση το αν κάηκαν περισσότερα στρέμματα στη Γαλλία, στην Ισπανία ή στην Πορτογαλία.

Βαθμολογείται με βάση τις υποσχέσεις που έδωσες στον ελληνικό λαό και το αποτέλεσμα που παρέδωσες στην Ελλάδα.

Κύριε πρωθυπουργέ, κυβερνάτε επτά χρόνια. Δεν είστε σχολιαστής της καταστροφής.

Είστε ο πολιτικός προϊστάμενος του κράτους που όφειλε να την προλαμβάνει και να την αντιμετωπίζει.

Δεν αρκεί να μας λέτε ότι η μάχη ήταν δύσκολη.

Ο λαός δικαιούται να γνωρίζει αν το κράτος μπήκε στη μάχη με όλα όσα μπορούσε και όφειλε να διαθέτει.

Δεν αρκεί να μας λέτε ότι «κάναμε ό,τι ήταν ανθρωπίνως δυνατό».

Πρέπει να αποδεικνύετε ότι κάνατε εγκαίρως ό,τι ήταν πολιτικά, διοικητικά και οικονομικά αναγκαίο.

Γιατί η πρόληψη δεν αρχίζει όταν φαίνεται ο καπνός.

Δεν αρχίζει όταν σηκώνεται το πρώτο αεροπλάνο.

Δεν αρχίζει όταν ηχεί το 112.

Αρχίζει μήνες και χρόνια πριν.

«Κάλλιον το προλαμβάνειν παρά το θεραπεύειν».

Και στην Ελλάδα των πυρκαγιών:

Καλύτερα να προλαμβάνεις, παρά να τρέχεις και να μη φτάνεις.

Γιατί όταν το κράτος δεν προλαμβάνει, η φωτιά δεν καίει μόνο δέντρα.

Καίει σπίτια. Καίει ζώα. Καίει ανθρώπινες ζωές. Καίει τους κόπους μιας ζωής. Καίει την ελπίδα μιας κοινωνίας.

Και στο τέλος καίει και την αξιοπιστία εκείνων που κυβερνούν.

Η Ελλάδα δεν αντέχει άλλη μία τελετουργία καταστροφής.

Δεν αντέχει κάθε καλοκαίρι να μετρά στάχτες και κάθε χειμώνα να ξεχνά.

Χρειάζεται κράτος πρόληψης. Κράτος παρουσίας. Κράτος ευθύνης.

Κράτος που δεν θα εμφανίζεται αφού περάσει η φωτιά για να υποσχεθεί αποζημιώσεις, αλλά θα βρίσκεται πριν από τη φωτιά μέσα στο δάσος, στον δήμο, στο πυροφυλάκιο, στον δασικό δρόμο και δίπλα στον πυροσβέστη.

Αυτό το κράτος απαιτούμε.

Για τα παιδιά μας. Για τη γη μας. Για τα ζώα μας. Για τα δάση μας. Για την Ελλάδα μας.

Το Μαξίμου ακούει;

Καλησπέρα σας. Καλώς ήρθατε στο «Μαξίμου ακούει;».

Σήμερα το στούντιο μυρίζει καπνό. Και δεν το λέω μεταφορικά. Μπαίνοντας εδώ μέσα, ένιωσα αυτή τη βαριά, πικρή μυρωδιά που αφήνει η καμένη γη. Αυτή η μυρωδιά που τις τελευταίες μέρες έχει γίνει η μόνιμη κολόνια της Αττικής.

Αυτή την ώρα, στον Κιθαιρώνα, στο Πόρτο Γερμενό, στην Αγία Παρασκευή, η φωτιά είναι ακόμα εκεί. Όχι ως μακρινός κίνδυνος, αλλά ως παρών εφιάλτης.

Θα μπορούσα να ξεκινήσω με εικόνες. Θα μπορούσα να σας περιγράψω τα ζώα που κάηκαν ζωντανά, τα σπίτια που έγιναν στάχτη, τους ανθρώπους που έφυγαν τρέχοντας με το μήνυμα του 112. Αλλά αυτό το ξέρετε. Το βλέπετε στα δελτία ειδήσεων.

Σήμερα εδώ, θα κάνουμε κάτι διαφορετικό. Θα σταματήσουμε να είμαστε θεατές της καταστροφής και θα γίνουμε ερευνητές της.

Γιατί αν η φωτιά είναι η εικόνα, η πολιτική ανεπάρκεια είναι η αιτία.

1. Η Ελλάδα που καίγεται: Το σκηνικό του τρόμου

Ας κρατήσουμε λίγο ακόμα την εικόνα. Γιατί χρειάζεται να νιώσουμε το βάρος της.

Στον Κιθαιρώνα, αυτή τη στιγμή, καίγεται ένα παρθένο πευκοδάσος. Όχι ένα οποιοδήποτε δάσος. Ένας πνεύμονας πρασίνου που επιβίωνε για χιλιάδες χρόνια. Τώρα, σε λίγες ώρες, γίνεται αποκρουστικό μαύρο τοπίο.

Ακούμε για χιλιάδες στρέμματα. Ακούμε για δεκάδες σπίτια που κινδυνεύουν. Αλλά ας το κάνουμε προσωπικό: Φανταστείτε να παίρνετε τηλέφωνο τους γονείς σας και να ακούτε: «Φύγαμε, το χωριό καίγεται». Φανταστείτε να κοιτάτε από το παράθυρο του αυτοκινήτου σας τη σύντομη ζωή σας να γίνεται στάχτη. Και να μη φταίει ο κεραυνός. Να φταίει μια γενικότερη, συστηματική αδιαφορία.

Φίλες και φίλοι, αυτή τη στιγμή, η φύση τιμωρείται. Αλλά η ευθύνη βαραίνει ανθρώπους που κάθονται σε κλιματιζόμενα γραφεία και κάνουν δηλώσεις.

2. Η κλιματική κρίση και η πολιτική αμνηστία: Γιατί ΔΕΝ ισχύει

Ξέρω τι θα πείτε. Θα ακούσουμε την κλασική ατάκα. Θα πουν: «Είναι η κλιματική κρίση». Θα πουν: «Η Μεσόγειος καίγεται, η Γαλλία καίγεται, η Ισπανία καίγεται». Και θα προσπαθήσουν να περάσουν το μήνυμα ότι η Ελλάδα είναι απλώς ένα θύμα των περιστάσεων.

Επιτρέψτε μου να είμαι κατηγορηματικός: Αυτό είναι λάθος. Είναι ύπουλο. Είναι επικίνδυνο.

Ναι, η κλιματική αλλαγή υπάρχει. Ναι, οι καύσωνες είναι πιο ισχυροί. Ναι, φυσάει πιο δυνατά. Αλλά επαναλαμβάνω και θα το λέω μέχρι να βραχνιάσω: Η κλιματική κρίση απαιτεί την πρόληψη. Δεν την ακυρώνει.

Όταν ξέρετε ότι ο κίνδυνος είναι αυξημένος, η ευθύνη σας πολλαπλασιάζεται. Δε φταίει η κυβέρνηση ότι φυσάει. Φταίει που δεν έχει κόψει τους δρόμους. Φταίει που δεν έχει καθαρίσει τα ρέματα. Φταίει που ξέρουμε ότι ο Ιούλιος έχει 40 βαθμούς, αλλά εμείς ξεκινάμε τους καθαρισμούς τον Μάιο και τελειώνουμε τον Αύγουστο.

Όταν μια τράπεζα ξέρει ότι έρχεται κρίση, ενισχύει τα ταμεία της. Όταν μια κυβέρνηση ξέρει ότι έρχεται καλοκαίρι, οφείλει να ενισχύει την πυροπροστασία. Αυτό δεν έγινε. Γι’ αυτό φταίει η κυβέρνηση, και αυτή η ευθύνη είναι βαριά σαν μολύβι.

3. Ο επταετής απολογισμός της καταστροφής: Τα νούμερα που σοκάρουν

Αλλά ας αφήσουμε τα συναισθήματα και τις γενικότητες. Ας μιλήσουμε με νούμερα. Γιατί η ελληνική κοινωνία είναι κουρασμένη από τα λόγια. Θέλει στοιχεία.

Ο κ. Μητσοτάκης είναι πρωθυπουργός από τον Ιούλιο του 2019. Επτά χρόνια. Επτά χρόνια είναι αρκετά για να χτίσεις μια ολόκληρη υποδομή από το μηδέν. Τι έγινε σε αυτά τα επτά χρόνια;

• Το 2021, η Βόρεια Εύβοια έγινε στάχτη. 520.000 στρέμματα παραδόθηκαν στις φλόγες.
• Το 2023, στη Ρόδο, κάηκαν 175.000 στρέμματα.
• Το 2023, στον Έβρο, στη Δαδιά, μιλάμε για μια έκταση που ξεπέρασε τα 900.000 στρέμματα. Μια από τις μεγαλύτερες πυρκαγιές στην ιστορία της ΕΕ.

Για να το καταλάβετε, στην τριετία 2021-2023, οι καμένες εκτάσεις ξεπέρασαν τα 3,2 εκατομμύρια στρέμματα.

Και η αντιμετώπιση; Πού είναι η πρόληψη για να μη συμβεί αυτό; Σύμφωνα με τα κονδύλια που δόθηκαν, οι δήμοι της χώρας για το 2023 πήραν περίπου 24 εκατομμύρια ευρώ. Φέτος, ανακοίνωσαν αύξηση στα 50 εκατομμύρια. Ακούγεται πολύ, έτσι; Μοιράστε τα στους 332 δήμους. Βγάζει 150.000 ευρώ ανά δήμο. Με αυτά τα λεφτά θα πληρώσεις μισθώσεις μηχανημάτων και προσωπικό; Προφανώς και όχι.

Αυτή η κυβέρνηση είναι ειδική στους αριθμούς. Ειδική στο να κάνει τις καταστροφές να φαίνονται… λογικές. Μας λένε “έκαψε 900.000 στρέμματα ο Έβρος”. Και το λένε σαν να αναφέρονται στον καιρό. Μα είναι η πατρίδα μας. Είναι η παραγωγή μας. Είναι τα παιδιά μας.

4. Το «ΑΙΓΙΣ»: Η ακριβή σκιά μιας ασπίδας

Και εδώ έρχεται το μεγάλο θέμα. Το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ».

Θυμάστε το «ΑΙΓΙΣ»; Ήταν η μεγάλη εξαγγελία. 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ. Η απόλυτη ασπίδα προστασίας. Θα είχαμε ελικόπτερα, θα είχαμε Canadair, θα είχαμε drones και κάμερες παντού.

Πού είναι το «ΑΙΓΙΣ»;

Υπογράφηκαν συμβάσεις. Προκηρύχθηκαν έργα. Μας είπαν για τρία ελικόπτερα Leonardo που θα έρχονταν τον Μάιο του 2026. Μας είπαν για τα Super Puma. Μας είπαν για τα νέα Canadair. Όλα αυτά, σύμφωνα με το επίσημο χρονοδιάγραμμα, έρχονται… το 2027, το 2028, το 2030.

Δηλαδή, η χώρα μας υπόσχεται πως η προστασία της θα έρθει σε 3-4 χρόνια από τώρα; Εν τω μεταξύ, τι έχουμε τώρα; Έχουμε ένα γερασμένο στόλο. Οχήματα 30 ετών. Αεροπλάνα που λόγω ανέμων δεν μπορούν να πετάξουν. Ενώ οι πιλότοι κάνουν υπερπροσπάθειες, η ηγεσία κάνει υπολογισμούς.

Η κριτική μας: Το «ΑΙΓΙΣ» είναι ένα υπέροχο PowerPoint. Είναι μια λίστα επιθυμιών για τα φωτογραφικά μηχανήματα της ΔΕΘ. Αλλά στην πράξη, το μόνο που βλέπουμε είναι συνεχείς ενοικιάσεις. Μισθώνουμε αεροπλάνα. Πληρώνουμε ιδιώτες. Γιατί; Γιατί ο ιδιόκτητος στόλος έχει μείνει πίσω. Γιατί η πρόληψη κόβεται από τον προϋπολογισμό ενώ οι διαγωνισμοί για “συμβούλους” προχωράνε.

5. Οι άνθρωποι της φωτιάς: Οι αόρατοι ήρωες

Πριν λίγες μέρες, τρεις πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους. Πήγαν εκεί που οι άλλοι έφευγαν. Μπήκαν στη μάχη.

Και εδώ πρέπει να πούμε κάτι πολύ σκληρό. Το κράτος, η κυβέρνηση, η πολιτική ηγεσία, τους αποκάλεσε “ήρωες”. Μακάρι να ήταν έτσι. Αλλά όσο ζούσαν, όσο επέστρεφαν στα σπίτια τους, ήταν απλώς υπάλληλοι. Εποχικοί. Ανασφαλιστοί. Με εξαντλητικά ωράρια. Με οργανικά κενά που μετρούνται σε χιλιάδες θέσεις.

Πώς γίνεται μια χώρα να έχει κενά στο Πυροσβεστικό Σώμα και να μην τα καλύπτει; Πώς γίνεται οι εποχικοί πυροσβέστες να περιμένουν κάθε χειμώνα στην ανεργία, ενώ την άνοιξη ψάχνουν να βρουν δουλειά στο δημόσιο;

Η απάντηση είναι μια: Δεν είναι προτεραιότητα.

Για την κυβέρνηση, η ζωή του πυροσβέστη έχει αξία μόνο όταν γίνει τίτλος στα δελτία ειδήσεων. Όταν πεθάνει. Όσο ζει, είναι ένα νούμερο σε έναν πίνακα.

Αυτό δεν είναι πολιτική. Είναι εγκληματική αδιαφορία.

6. Τι κάνουν οι άλλοι; Το παράδειγμα της αποτυχίας

Μου λένε: “Καίγεται και η Γαλλία. Καίγεται η Πορτογαλία”.

Το ακούω και ανατριχιάζω. Όχι επειδή καίγονται και οι άλλοι, αλλά επειδή αυτή η σύγκριση είναι η απόλυτη δικαιολογία της μετριότητας.

Δε με νοιάζει αν στη Γαλλία κάηκαν 10 στρέμματα ή 10 εκατομμύρια. Εδώ είναι η Ελλάδα. Εδώ είμαστε εμείς.

Άλλες χώρες έχουν μόνιμα σώματα δασοπροστασίας. Άλλες χώρες κάνουν ελεγχόμενες καύσεις. Άλλες διαθέτουν προϋπολογισμούς που δεν είναι σταγόνα στον ωκεανό. Εδώ, εμείς, περιμένουμε το 112 να μας ξυπνήσει.

Το 112! Μην παρεξηγηθώ. Το 112 σώζει ζωές. Αλλά το 112 δεν σβήνει φωτιές. Το 112 σου λέει “τρέχα να σωθείς”. Δε σου λέει “μείνε, το σπίτι σου θα προστατευτεί”.

Η Πολιτική Προστασία μιας σοβαρής χώρας βασίζεται στην πρόληψη, όχι στην εκκένωση. Εμείς έχουμε κάνει την εκκένωση… εθνική στρατηγική.

7. Η δική μας πρόταση: Όχι λόγια, έργα

Στην αντιπολίτευση, και ειδικά εμείς στη Χριστιανοδημοκρατία, δεν είμαστε εδώ για να κλαψουρίζουμε. Είμαστε εδώ για να προτείνουμε λύσεις.

Πρόταση 1η: Δημιουργία Εθνικού Σώματος Δασοπροστασίας.

Όχι ερασιτέχνες με τσουγκράνες. Μόνιμοι, εκπαιδευμένοι επαγγελματίες που θα δουλεύουν 365 μέρες τον χρόνο. Όχι μόνο Αύγουστο, αλλά και Φλεβάρη. Γιατί η προετοιμασία για τη φωτιά γίνεται τον χειμώνα.

Πρόταση 2η: Πραγματικές αντιπυρικές ζώνες.

Όχι σε χαρτιά, αλλά στο έδαφος. Να μπορεί ο πολίτης να δει σε έναν διαδραστικό χάρτη τι καθαρίστηκε, πότε, και με ποια χρήματα.

Πρόταση 3η: Σταθερή χρηματοδότηση.

Όχι αυξομειώσεις. Όχι να δίνουμε 40 εκατομμύρια το 2025 και 50 εκατομμύρια το 2026. Χρειαζόμαστε πολυετή προγράμματα. Να ξέρει ο δήμαρχος ότι θα έχει 150.000 ευρώ το χρόνο για καθαρισμούς, να μπορεί να προγραμματίσει.

Πρόταση 4η: Οι εποχικοί πυροσβέστες να γίνουν μόνιμοι.

Ας τους αξιοποιήσουμε το χειμώνα. Ας καθαρίζουν δάση. Ας κάνουν εκπαίδευση. Ας μη τους πετάμε στην ανεργία.

Αυτά δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αυτονόητα. Το πρόβλημα είναι ότι για την κυβέρνηση, τα αυτονόητα είναι… ακριβά. Ενώ οι επικοινωνιακές καμπάνιες και τα πληρωμένα άρθρα είναι… φτηνά.

8. Επίλογος: Το μήνυμα της ευθύνης

Και φτάνουμε στο κλείσιμο. Στο ηθικό και πολιτικό μας μήνυμα.

Κύριε Μητσοτάκη, σας ακούμε να λέτε ότι “η μάχη με τη φωτιά είναι δύσκολη”. Σας βλέπουμε να περπατάτε στα καμένα και να είστε “συγκινημένοι”.

Ας σας πούμε, λοιπόν, μια αλήθεια:

Όταν μια χώρα καίγεται επί επτά συνεχόμενα χρόνια, η συγκίνηση είναι υποκρισία. Όταν έχεις επί επτά χρόνια να βρεις λύση και δεν το κάνεις, δεν είσαι απλά άτυχος. Είσαι ανίκανος.

Και δεν είμαστε εμείς που το λέμε. Είναι οι αριθμοί. Είναι η πραγματικότητα.

Δε σας ζητάμε να σβήσετε τη φωτιά με τα χέρια σας. Σας ζητάμε να αναλάβετε την ευθύνη.

Πείτε μας: Γιατί δεν έγιναν έγκαιρα τα έργα; Γιατί δεν ήρθαν τα εναέρια μέσα; Γιατί τα κονδύλια στους δήμους είναι τόσο χαμηλά; Γιατί έχουμε οργανικά κενά στους πυροσβέστες;

Αν έχετε μία απάντηση, ας την ακούσουμε. Αν δεν έχετε, τότε έχετε μόνο μία επιλογή: την παραίτηση από την πολιτική ευθύνη.

Η Ελλάδα δεν αντέχει άλλο. Η Ελλάδα δεν μπορεί να μετράει στάχτες κάθε Αύγουστο. Η Ελλάδα χρειάζεται να μάθει επιτέλους το νόημα της αρχαίας σοφίας:

“Κάλλιον το προλαμβάνειν παρά το θεραπεύειν.”

Καλύτερα να προλαμβάνεις, παρά να τρέχεις και να μη φτάνεις.

Φίλες και φίλοι, σήμερα δεν κάνουμε μια ακόμα εκπομπή. Κάνουμε μια κατάθεση ψυχής. Λέμε αυτά που ο κόσμος σκέφτεται και φοβάται να πει.

Γιατί όταν καίγεται ένα δέντρο, καίγεται μια ανάσα.

Όταν καίγεται ένα σπίτι, καίγεται μια ζωή.

Όταν καίγεται το δάσος, καίγεται η ελπίδα μας.

Και αν η ελπίδα καεί, τότε τι μας μένει;

Σας ευχαριστώ που μείνατε μαζί μας.

Μείνετε ασφαλείς, μείνετε σε εγρήγορση.

Γιατί το “Μαξίμου ακούει;” το ρωτάμε πιο δυνατά από ποτέ.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ

Για θέματα που αναγράφονται από το διαδίκτυο ή τις εικόνες, όπου πάντα σημειώνεται ευκρινώς η πηγή, αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να αφαιρέσουμε αμέσως. Να επισημανθεί ακόμη ότι οι απόψεις του ιστολογίου, ή των αποσταλθέντων κειμένων σε μας, του/τα οποίου/α αναρτούμε δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε με το περιεχόμενο και πιστεύουμε ως εκ τούτου δεν φέρουμε ευθύνη από τον νόμο. Από τη στιγμή που απηχούν αποκλειστικά και μόνο τις απόψεις τους.